Tüpbebek tedavisi sürecinde gerçekleştirilen işlemler bazen kafa karıştırıcı gözükebiliyor. gebelik oluşturma yöntemleri ile ilgili sık sorulan soruları derledik. Kısırlık teşhisi konmasından çiftlerin gebe kalmak için nasıl bir yol izleyeceklerine kadar, tüp bebek süreci çeşitli detaylarla kafa Butedavi gebelik oluşursa gebeliğin onuncu haftasına kadar devam eder. Gebelik oluşmayıp adet kanamasının olduğu durumlardaysa kanamanın başlamasıyla birlikte tedavi kesilir. Embriyo transferi sonrası 12. günde hasta kanda gebelik testi için çağırılır. Testi pozitif olanlarda iki gün sonra kan testi tekrarlanır. RosiTekniği ile Hamile Kalanlar. Benim ROSİ maceram, başarı beklentimizin son derece düşük olduğu klinefelter sendromlu bir hastam ile başladı. Yaklaşık 5 yıldır takibimde olan hastama daha önce 2 defa TESE işlemi yapılmış ve sperm hücresi bulunamamıştı. KıbrıTüp Bebek Merkezleri/Cinsiyet seçimi. Cinsiyet tayini, istenilen cinsiyette, sağlıklı bir bebeğe sahip olmak için, anne karnına embriyo yerleştirilmeden önce yapılan, genetik laboratuvarlarda kromozomal anormallikleri teşhis etme işlemidir. Tüp bebek ile genetik tanının bağdaştırılmasının çok uzun bir geçmişi yoktur. . İlk defa 1990’lı yıllarda cinsiyet Enfazla dört (4) deneme hakkı fon kapsamındadır. Dondurulmuş embriyo transfer denemeleri (kryotransfer) ve testis ile ilgili cerrahi müdahaleler de fon tarafından finanse edilmektedir. 5. IVF Fonu tarafından kaç deneme hakkı finanse ediliyor? Çift ve gebelik bazında en fazla dört (4) deneme hakkı desteklenmektedir. Fast Money. Tüp bebek tedavisinde bazen transfer ettiğimizden daha fazla kaliteli embriyolar elde etmiş olabiliriz. Kalan kaliteli embriyolar hastanın yaşına göre 1+1+2+2 li gruplar olarak dondurulur. Transfer ettiğimiz embriyo ile hasta gebe kalmadığında veya gebe kalıp doğurmuş ve bir müddet sonra tekrar gebelik arzu ediyorsa dondurulmuş embriyolardan bir grup çözülerek transfer edilir. Buna dondurulmuş embriyo transferi DET denir. Bu işlem bazen başka durumlarda da indikasyonlarla yapılabilir. Tüp bebek tedavisinde fazla yumurta elde etmek için ilaç kullandığımızda yumurta toplanmasına yakın günlerde rahim içindeki ufak patolojiler ultrason muayenesinde daha belirgin hale gelir. Böyle durumda hastaya o denemede transfer yapılmaması, embriyoların dondurulması. Hastanın rahim içinde görülen patolojiyi düzelttikten sonra transfer yapılması gerekir. Bazı hastalarda arzu edilenden çok daha fazla yumurta gelişebilir. Bu durum daha çok polikistik overi olan hastalarda ve zayıf hastalarda oluşabilir. Yumurta sayısı ortalama 20’nin üstünde ise yaptırdığımız E2 hormon değeri normal sınırların üstünde ise buna Hipersitümülasyon OHSS deriz. Bu durumda da embriyolar dondurulur, hipersitümülsyon düzeldikten sonra embriyo transferi yapılır. Günümüzde olduğu gibi yaygın bir pandemi olduğunda, hastayı ilgilendiren olağanüstü bir durum olduğunda yine transfer yapılmaz, embriyolar dondurulur. Ortam düzelince transfer yapılabilir. Dondurulmuş embriyo transferi için hasta adetinin ilk 3 gününden birinde gelir. Ultrasonla bir patoloji olup olmadığı kontrol edilir. Bir patoloji tespit edilmediğinde rahim içi zarı endometriumun hazırlanması için ilaç tedavisine başlanır. Genel olarak bu ilaçlar ağızdan alınacak ilaçlardır. İlaçların dozunu takip eden doktor ayarlar, endometrium hazır hale gelince embriyoların dondurulduğu laboratuvarla görüşülür, Dondurulmuş embriyolar çözülür ve transfer yapılır. Süre. Adetin başladığı güne gün dersek genel olarak adetin 19-20 veya gün transfer gerçekleşir. Transfer aynen taze embriyo transferinde olduğu gibidir. Transferden 11 gün sonra gebeliğin oluşup oluşmadığını anlamak için kanda Beta HCG testi yapılır. 1 Embriyo nedir? Yumurta döllendikten sonra bölünmeye başlar. Döllenmiş yumurta zigot bölünmeye başladıktan sonra embriyo olarak adlandırılır. Her aşamada olduğu gibi embriyo aşamasında da kalite değerlendirilmesinin yöntemleri vardır. Her klinik kendine göre farklı isimlerle adlandırsa da aslında yapılan değerlendirmenin şekli ve mantığı aynıdır. 2 Kalitesiz embriyonun nedeni nedir? Kalitesiz embriyoya neden olan yumurtalıklardır. Çok az da olsa, sperm kalitesi gerekçe olarak sunulabilir. Genellikle kendisinden sperm elde edilemeyen adaylarda tabii tutuldukları işlemler sonucunda, sperm elde edilerek döllenmenin gerçekleştirilmesi halinde, embriyonun kalitesi kötü olur. Bu tarz embriyolar ile hamileliğin sağlanma ihtimali de yok denecek kadar azdır. Genetik tanı neticesinde, herhangi bir problem ile karşılaşılmayan vakalarda, genellikle yumurta seviyelerinde bir problem bulunur. Bu gibi ihtimallerin de çözümü, ne yazık ki imkânsızdır. Ancak don ör yumurta kullanılarak yapılan işlemlerde ise, hamilelik elde etme şansı artmaktadır. 3 Embriyonun kalitesi nasıl değerlendirilir? Embriyoların kalitesi, döllenme işleminden sonra, çeşitli şekilsel morfolojik parametrelere neticesinde değerlendirme altına alınır. Başka çeşitli etkenlerin haricinde, transfer edilen embriyo kalitesi, hamileliğin elde edilme ihtimalini ciddi ölçüde belirlemektedir. Anne adayının yaşı ve diğer çeşitli etkenlerin de, embriyo kalitesi kadar hamilelik için önemli olduğunu da unutmamak gerekir. Elde edilen her bir embriyo, mikroskop merceği altından incelenerek embriyo kalitesi hakkında değerlendirme yapılır. Her bir embriyo üç parametreye göre değerlendirilir Hücre sayısı Hücrelerin eşit boyutta olup olmaması “Fragmantasyon” mevcudiyeti ve bunun embriyo boyutuna göre oransal yüzdesi Her bir embriyoda olabilecek hücre sayısı, yaklaşık 1 ile 12 arasıdır. Embriyoda hücre miktarı arttıkça, embriyonun o oranda hızlı bölündüğü, bu nedenden dolayı da, hamilelik olasılığının en yüksek olduğu tahmin edilir. Yumurta toplama işleminden sonra ki 3. günde, 6 veya daha fazla hücre sayısının bulunması, iyi kaliteli embriyonun olduğunu gösterir. 4 veya daha az miktarda hücreli embriyo transferi ile de, daha düşük şanslı da olsa, hamilelik elde edilebilmektedir. Mükemmel kaliteli embriyoda, hücrelerin boyutları birbirine benzer. Fragmantasyon bulunmaz. Fragmantasyon dediğimiz yapı ise, canlı olmayan hücrelerin artıklarını ifade eder. Fragmantasyon ne kadar artarsa, embriyonun kalitesi grade azalır ve dolayısı ile elde edilecek olan hamilelik şansı da azalır. İlk gün değerlendirmesi Çekirdek pozisyonu ve hacmi Çekirdekçik sayı, şekil ve dağılımı Kutup cisimciğinin yerleşimi 2. ve 3. gün bölünme evresi değerlendirmesi Erken bölünme Bölünme ivmesi Blastomer hacmi Fragmantasyon derecesi Blastomer multinükleasyonu çekirdeklerin birden fazla olması Sitoplazmik görüntü Perivitellin alan sitoplazma dışı alan ve zona pellusida dış kabuk özellikleri 5. ve 6. gün blastosist evresi değerlendirmesi Blastosel orta boşluk boyutu İç hücre kitlesi Dış hücre kitlesi Trofektoderm 4 Embriyo seçmenin kriterleri nelerdir? Embriyolar, özel mikroskoplar sayesinde inceleme altına alınarak sınıflanır ve puanlanır. Embriyonun almış olduğu puan ne kadar yüksek olur ise, tutunup hamilelik sağlama potansiyeli de o kadar yüksek olur. Transfer gününde, en yüksek puanı alan embriyo veya embriyolar, transfer için tercih edilir. Embriyonun birçok parametresi, puanlama esnasında kullanılmaktadır 5 Embriyo kalitesi ve hamilelik Embriyo kalitesinin, hamilelik başarısı için çok kaba bir ifade olduğunu da belirtmek gerekir. İyi kalitede olan bir embriyo, her zaman, sağlıklı bir bebek için ideal genetik ve biyokimyasal içeriği meydana koymayabilir. Embriyo kalitesi, saatler içerisinde farklılık gösterebilmektedir. Bu nedenden dolayı, adayların embriyo kalitesi üzerinde, çok fazla durmamalarını tavsiye etmekte fayda var. Unutulmaması gereken bir başka nokta ise, embriyo kalitesinin en önemli göstergesi olan sağlıklı bir bebeğin elde edilmesidir. 6 Embriyo seçimi nasıl yapılır? Kadın yaşı, embriyo kalitesi, uygulama sayısı ve dondurulacak embriyonun varlığına göre seçim gerçekleştirilir. Hızlı bir şekilde gelişen son teknolojilerin sayesinde, embriyoların inkübatörler içerisinde bulunan gelişim evreleri, kameraların desteği sayesinde kayıt altına alınarak, uygun embriyonun seçimi ve transferi mümkün olmaktadır. IVF başka bir deyişle tüp bebek tedavisinde 20 yılı aşkın süredir uygulanan embriyo dondurma ve çözme işlemindeki gelişen teknikler; daha yüksek oranda gebelikler şansını da beraberinde getiriyor. Aynı zamanda yapılan araştırmalar dondurulmuş embriyo bebeklerinin IVF bebeklerine oranla ortalama 253 gr daha ağır ve yarım hafta daha geç doğduğunu ortaya koydu. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Halit Fırat Erden konu hakkında şu açıklamada bulundu “IVF bebekleri normale oranla maalesef daha erken doğar ve doğal olarak daha düşük ağırlıkta dünyaya gelir. Oysa dondurulmuş embriyo bebekleri daha ağır ve daha uzun süreli gebelik sonrası dünyaya gelir. Bu da onlar için şans ve beraberinde sağlık demektir.’’Çiftler için hem ekonomik hem de psikolojik avantajEmbriyoların dondurulması tüp bebek tedavisinde çoğul gebelik riskini de en aza indiren bir yöntemdir. Op. Dr. Halit Fırat Erden IVF tedavisinde 35 yaşına kadar bir daha sonraki yaşlar içinse 2 embriyonun transfer edilebildiğini belirterek sözlerine şöyle devam etti “ Peki elde edilen diğer embriyolar ne olacak? Nasıl değerlendirilecek? Kullanılmayan embriyolar özel saklama kaplarının içinde -296 veya -320 derece sıvı nitrojen tankları içinde kişiye özel bölgelerde saklanır. Bu da bize ve çiftlere aynı batında elde edilen embriyolardan değişik dönemlerde çocuk sahibi olma şansı oluşturur. Fazla embriyoların dondurulması hastaya hem ekonomik hem de psikolojik avantaj sağlar. Çünkü dondurulan embriyolar transfer edileceği zaman hasta tedaviye gereksinim duymaz. Embriyo dondurma işlemi tüp bebek uygulamalarında başarı şansını arttıran bir işlemdir. Bu işlemler mutlaka teknolojik alt yapısı gelişmiş, güvenilir kurum ve uzman ekiple yapılmalıdır. Rutin tüp bebek ve mikroenjeksiyon uygulamalarında embriyo dondurma ile gebelik oranları %40-45 arasında değişmektedir. Çiftlerden izin belgesi alınarak dondurulan embriyolar ülkemizde 5 yıl boyunca dondurmak tüp bebek tedavisinde ne zaman başvurulması gereken bir yöntemdir?Tüp bebek tedavisinde embriyo dondurma işleminin keyife kalmış bir yöntem olmadığını belirten Op. Dr. Halit Fırat Erden, “Doktor gerek gördüğü takdirde bu işlem uygulanır. Kişiden kişiye değişmekle birlikte bu yöntem; yumurtaların korunmasını sağlamak, başarılı ve kaliteli gebelik oranına sahip olmak için uygulanır. Ayrıca embriyo gelişimi yavaş olan anne adaylarında dondurma işlemi yöntemiyle embriyonun gelişme günü yakalanabilir. İlaçlarla yumurtalıkların uyarılması esnasında OHSS aşırı uyarılma sendromu riski olan kadınlarda da embriyolar, anne adayını riske sokmamak için sonra kullanılmak üzere dondurulabilir.”Anne adayı için embriyo dondurmak ürkütücü müdür?Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Halit Fırat Erden anne adayının embriyo dondurma kelimesinden ürktüğünü belirterek, “ İlk söylendiğinde anne adayı bazen endişeye kapılıyor. Hastanın ikna olmasında doktor ve merkezin deneyimi, güvenilirliği çok önemlidir. Aslında dondurulmuş embriyo ile yeni embriyo arasında hiçbir fark yoktur. Burada önemli olan aşama dondurma ve çözülme işlemidir. Embriyo her aşamada dondurulabilir. Asıl olan burada zamanı donduruyoruz…Günümüzde slow yavaş dondurma yöntemi yerini çok daha başarılı vitrifikasyon hızlı dondurma yöntemine bıraktı. Dondurulan embriyolar istendiğinde tersine uygulanan işlemlerle çözülüp ana rahmine transfer edilir. Sıvı nitrojen içerisinde tüm kimyasal reaksiyonlar ve hücresel aktiviteler durmaktadır. Bu durum bir tür hücre uyku halidir. Yapılan deneysel çalışmalarda embriyoların sıvı nitrojen içerisinde uzun süre sağlıklı bir şekilde saklanabileceği gösterilmiştir. İşlem tekrar küçük küçük kümeler halinde de gerçekleştirilebilir. Ya da dışarıda gelişmesi sağlayıp tekrar dondurabilirsin. Dondurma işlemi sonrasında çözülen yumurtalardan tekrar gebe kalmak mümkündür. 5 yıl sonra gelip dondurduğu yumurtalardan gebe kalan hastalarımız var. Yani, çocuğun ikizi beş yıl sonra da doğabilir!’’Hangi durumlarda embriyo dondurma yapılır?1- Transfer işleminden sonra geriye kalan kaliteli embriyolar imha edilmek yerine dondurulup tekrar transfer edilmek için İlaçlarla yumurtalıkların uyarılması esnasında OHSS aşırı uyarılma sendromu riski olan kadınlarda tüm embriyolar daha sonra kullanılmak üzere Rahim içini saran endometrium dokusunun yeteri kadar gelişemediği Rahim içi cerrahi operasyon gereken Kemoterapi veya radyoterapi gerektiren kanser tedavilerinden önce embriyolar embriyoların saklama süresiYapılan bilimsel çalışmalar dondurulmuş embriyoların çok uzun süre sonra çözüldüğünde bile sağlıklı gebelik şansı verdiğini göstermiştir. Ancak ülkemizde Sağlık Bakanlığı’nın ilgili yönetmeliği gereğince dondurulmuş embriyolar 5 yıl boyunca sıvı nitrojen içerisinde yöntemi ile embriyo dondurmaVitrifikasyon dondurma yöntemi diğer dondurma yöntemi ile kıyaslandığında çok daha üstün bir teknik olduğunu kanıtlamıştır. Bu yöntem ile dondurulan embriyolar çözüldüğünde %90 - 100 oranında canlı ve sağlıklı bir şekilde geri dönmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta dondurulan embriyoların kalitelerinin dondurulmaya uygun olmasıdır. Vitrifikasyon yöntemi ile neredeyse taze embriyo transferlerinde görülebilen %64 gibi yüksek gebelik oranları elde NE ZAMAN DOĞACAK? Anasayfa » Tüp Bebekte Embriyo KalitesiEmbriyoların kalitesi döllenme ardından çeşitli şekilsel morfolojik parametrelere göre değerlendirilir. Diğer çeşitli etkenlerin dışında, transfer edilen embriyo kalitesi, hamileliğin gerçekleşme şansını önemli ölçüde belirlemektedir. Kadının yaşı ve diğer bazı etkenlerin de embriyo kalitesi kadar hamilelik için önemli olduğunu akıldan çıkarmamak gerekir. Her bir embriyo mikroskop altında incelenerek embriyo kalitesi belirlenir. Her bir embriyo üç parametreye göre değerlendirilirHücre sayısı;Hücrelerin eşit boyutta olup olmaması;“Fragmantasyon” mevcudiyeti ve bunun embriyo boyutuna göre oransal bir embriyoda olabilecek hücre sayısı 1-12 arasıdır. Embriyoda hücre sayısı fazlalaştıkça, embriyonun o oranda hızlı bölündüğü, bu sebeple de hamilelik şansının en yüksek olduğu düşünülür. Yumurta toplama ardından 3. günde, 6 ya da daha fazla hücre sayısı varlığı iyi kaliteli embriyoyu gösterir. 4 ya da daha az sayıda hücreli embriyo transferi ile de, daha düşük şanslı da olsa, hamilelik sağlanabilir. Mükemmel kaliteli embriyoda hücrelerin boyutları benzerdir ve fragmantasyon mevcut değildir. Fragmantasyon dediğimiz yapı ise, canlı olmayan hücre artıklarıdır. Fragmantasyon fazlalaştıkça, embriyo kalitesi grade azalır ve hamilelik şansı kalitesinin hamilelik başarısı için çok kaba bir gösterge olduğunu da bilmek gerekir. İyi kaliteli embriyo, her zaman için sağlıklı bir bebek için ideal genetik ve biokimyasal içeriği ortaya koymayabilir. Embriyo kalitesi saatler içinde değişiklik gösterebilir. Bu sebeple kişilerin embriyo kalitesi üzerinde, gereğinden fazla durmamalarını tavsiye etmek gerekir. Akıldan çıkarılmaması gereken nokta, embriyo kalitesinin en önemli göstergesi olan sağlıklı bir bebek elde seçme kriterleriEmbriyolar özel mikroskoplar ile incelenerek sınıflanır ve puanlanır. Embriyonun puanı ne kadar yüksekse tutunup hamilelik oluşturabilme potansiyeli de o kadar yüksektir. Transfer gününde puanı en yüksek olan embriyo/ lar transfer için tercih edilir Embriyonun birçok parametresi puanlamada kullanılmaktadırİlk gün değerlendirmesiÇekirdek pozisyonu ve hacmiÇekirdekçik sayı, şekil ve dağılımıKutup cisimciğinin yerleşimi2. ve 3. gün bölünme evresi değerlendirmesiErken bölünmeBölünme ivmesiBlastomer hacmiFragmantasyon derecesiBlastomer multinükleasyonu çekirdeklerin birden fazla olmasıSitoplazmik görüntüPerivitellin alan sitoplazma dışı alan ve zona pellusida dış kabuk özellikleri5. ve 6. gün blastosist evresi değerlendirmesiBlastosel orta boşluk boyutuİç hücre kitlesiDış hücre kitlesi TrofektodermBirinci Gün DeğerlendirmesiÇekirdek pozisyonu ve hacmiMikroenjeksiyon uygulamasından 16-18 saat sonra, anne va babadan gelen kromozomları taşıyan 2 çekirdek yumurta ortasında oluşmaya başlar. Dişi pronukleus erkek pronükleusa iyice yaklaşana kadar ilerler ve bitişirler. Yumurtanın ortasında 2 çekirdeğin izlenmesi, oositin döllendiği manası ve çalışmalar, pronükleer oositlerin morfolojik olarak normal olarak değerlendirilebilmeleri için her iki PN’in sitoplazmada merkezi pozisyonda, birbirine yakın ve aynı boyutta olması gerektiğini sayısı, şekli ve dağılımıÇekirdekçikler, çekirdekler içerisinde minik, çok sayıda ve dağınık olarak yer almaktadır. Zaman içinde birbirleriyle kaynaşma yapar, sayıları azalır, büyürler ve sıkıca birbirlerine yapışmış olarak yanyana sıralanır. Çalışmalar, her iki çekirdekteki çekirdekçiklerin aynı sayıda ve aynı sırada olmalarının daha yüksek tutma potansiyeline sahip olmalarının bir göstergesi olduğu ve Greco puanlama sistemine göre P0 en yüksek P5 ise en düşük tutunma potansiyeline cisimciğinin yerleşimiKutup cisimciği, perivitellin aralıkta yer alan ve mayoz bölünme esnasında meydana gelen bir yapıdır. Kutup cisimciğinin görülmesi yumurtanın olgun olduğunu manasına gelir. Çekirdeklerin kutup cisimciği ile yaptıkları açının küçük olması embriyonun tutma potansiyelinin yükseldiğini halo, yumurtanın etrafında görülen az yoğun bölge olarak isimlenir. Bu yapının mevcudiyeti embriyonun tutma potansiyelinin yüksek olduğunu gösteren bir döllenmiş yumurta Biri anne adayından diğeri baba adayından gelen kromozomları taşıyan 2 çekirdek ve 3. gün bölünme evresi incelemesiEmbriyo puanlama sistemlerinde, yüksek tutunma potansiyeline sahip embriyoları ayırt edebilmek için, bölünme evresi de evresinde erken bölünmenin mevcudiyeti, bölünme ivmesi, blastomer hacmi, fragmantasyon oranı, blastomerlerin nükleer durumu, sitoplazmik görüntü, perivitellin alan ve zona pellusida özellikleri incelenmektedir. Literatürde birçok çeşitli bölünme evresi embriyo skorlama sistemi saptanmıştır. Bu puanlama sistemlerinde değerlendirilen parametreler ile ilgili bilgi verildikten sonra örnek bir bölünme evresi embriyo skorlama sistemi’ BölünmeDöllenmiş yumurta, ortalama 20 saat sonra bölünmeye başlar ve 2-hücreli bir embriyo oluşturur. Yirmibeşinci saatte döllenmiş yumurtaların ortalama %20’si, 2-hücreli evrede yer alır. Yapılan araştırmalar erken bölünen embriyoların mikroenjeksiyon işleminden 20-26 saat sonra daha yüksek hamilelik ve implantasyon potansiyeline sahip olduklarını ortaya koymuştur. Bu bilgilere dayanarak, döllenmiş yumurtaların ilk hücre bölünme zamanı embriyo tercih ederken kullanılan mühim bir kriter olarak Hızıİyi kaliteli bir embriyonun, 2. günde 42-44. saat 4-5 blastomer ve 3. günde 66-68. saat en az 7 hücreye sahip olması gerekir . Yapılan çalışmalar, çok yavaş ya da çok hızlı embriyo gelişiminin embriyo tutunma oranlarını olumsuz şekilde etkilediğini ortaya hücre büyüklüğüAynı boyutlarda olmayan hücresel bölünme, embriyo kalitesi ve embriyonun gelişim potansiyeli ile ilgili bilgi veren bir parametre olarak geçer. Yapılan çalışmalar, eşit bölünmeyen embriyoların transferiyle hamilelik ve tutunma oranlarının olumsuz yönde etkilendiğini ortaya derecesiEmbriyonun içinde yer alan ve hücre olmayan yapılar fragman olarak isimlendirilir. Çekirdeği olmayan fragmanların sayısı ve miktarının embriyo hacmine oranı, embriyo kalitesi belirlenirken incelenmelidir. Hücre fragmantasyonunun sebebi ve embriyo gelişimine etkisi tam olarak bilinmez ve hem embriyo hem de hastaya özgü bir durum olarak kendini yapısal özellikleriEmbriyo puanlamada için uygulanan diğer bir morfolojik parametre ise bir hücrede birden fazla çekirdek görülme multinukleasyon halidir. İstenmeyen bir durumdur ve bu durumdaki embriyoların transfer edilmemesi GörünümSitoplazma, açık renkli, şeffaf ya da hafif granülasyon süngerimsi yapı şeklindeyse, normal olarak alan ve zona pellusida özellikleriEmbriyolar puanlanırken perivitellin bölgesindeki sitoplazma dışı alan genişlik, darlık ve inklüzyonlar değerlendirilmeli, zona pellusida dış kabuk yapısı ve kalınlığı da incelenmektedir.

2 kalite embriyo ile hamile kalanlar