Genetikmühendisliği, bilim insanlarının genleri bir organizmadan alıp diğerine aktarmalarına imkân veren bir teknolojidir. Bu teknoloji; nükleik asit hibridizasyon, rekombinant DNA, PCR, RNA, hücre kültürü ve monoklonal antikor tekniklerini içerir. Genetik mühendisliği, biyoteknolojinin doğrudan bir alt dalı olmayıp, ayrı Genetik mühendisliğinde genlerin izolasyonu ve çoğaltılması, nükleotit dizilişlerinin belirlenmesi, bir canlıdan diğerine gen aktarılması gibi çalışmalar yapılır. Biyoteknoloji genetik mühendisliğinin sağladığı bilgileri kullanarak canlılardan ekonomik değeri yüksek ürünler elde etmeyi amaçlar. Örneğin; insanda Hastalıkların teşhisi ve tanınması, bu sürecin tedavisibenzer biçimdedurumlar genetik mühendisliği alanındameydana getirilenve biyoteknolojik olarak bizlerin yararınameydana gelenuygulamalardır. Genetik anlamda bir düzelme sağlanması için de kişilerindevamlıolarak bugelişmeleritakip etmesi önemlidir. Fast Money. Fen Bilimleri Dersi - DNA ve Genetik Kod - - Konusu Ders Anlatım - Konu Anlatımı - Ders Özeti Videosu - Uzaktan Eğitim Genetik mühendisliğini ve biyoteknolojiyi ilişkilendirir. Biyoteknolojik uygulamalar kapsamında oluşturulan ikilemlerle bu uygulamaların insanlık için yararlı ve zararlı yönlerini tartışır. Gelecekteki genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamalarının neler olabileceği hakkında tahminde video görüntülenmiyorsa BURAYI tıklayarak kaynak siteyi ziyaret edebilirsiniz...Gönderi tarihi Çarşamba, 10 Mart, 2021 - 2342 Bu yazımızda sizlere LGS Fen Bilimleri konusu olan aynı zamanda 8. sınıf konuları arasında yer alan Biyoteknoloji hakkında bilgilendireceğiz. Biyoteknoloji Biyoteknoloji nedir? Biyoteknoloji Uygulama Alanları Biyoteknoloji Nedir? Bitki, hayvan veya mikroorganizmalardan yeni bir organizma elde etmek veya bu organizmaların genetik yapısında istenilen yönde değişiklikler meydana getirmek amacı ile kullanılan yöntemlerin tamamına biyoteknoloji adı verilir. Biyoteknoloji çalışmalarda; kimyagerler, biyologlar, moleküler biyoloji ve genetik uzmanları, biyokimya alanında uzman tıp doktorları, gıda mühendisleri, ziraat mühendisleri, zoologlar ve veterinerler gibi farklı meslek gruplarından insanlar görev almaktadır. Biyoteknoloji Uygulama Alanları Gen Aktarımı Bir hücreden alınan DNA’nın bir kısmı başka bir canlının DNA’sına aktarılmasına gen aktarımı denir. Aktarılan gene ait özellik taşındığı canlıda kendi etkisini gösterecektir. Örnek Ateş böceğinden alınan gen tütün bitkisine aktarıldığında tütün bitkisi de ateş böceği gibi etrafa ışık saçmaktadır. Daha fazla örnek Gen Tedavisi Terapisi Genetik hastalıkların tedavisi veya önlenmesi işlemidir. Hastalara tedavi edici gen aktarılır veya zararlı genler etkisiz hale getirilir. Virüsler gen tedavisinde genin aktarılması amacı ile kullanılır. Kanser ve kalıtsal hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır. Klonlama Kopyalama Canlıların genetik olarak kopyasını oluşturmaktır. İlk genetik klonlama kurbağada yapılmıştır. Memeli canlılarda ilk klonlamayla Dolly adındaki koyunda gerçekleşmiştir. İnsan klonlama etik sorunlar getirmesinden dolayı birçok Avrupa ülkesi tarafından yasaklanmıştır. Tek yumurta ikizleri doğal klonlardır. DNA Parmak İzi Canlının vücut parçalarından alınan DNA’nın diziliminin belirlenmesidir. Olay yerinde kalan saç, deri, kemik gibi vücuda ait küçük bir parça DNA dizilimini bulmak için yeterlidir. DNA, parmak izi gibi her insanda farklıdır. Adli suçlarda, babalık testinde ve kalıtsal hastalıkların belirlenmesinde DNA parmak izi kullanılır. Genetik Islah Üstün özellikleri olan canlıların, bu özelliklerinin başka canlılarda toplanarak daha verimli canlılar üretilmesini sağlar. Tarım ve hayvancılıkta kullanılır. Aşılama I. Suni tohumlama Doğal yöntemlerle çocuk sahibi olamayan kişilere aşılama yöntemi ile çocuk sahibi olabilir. Aşılamada tüp bebek yöntemi ve mikro enjeksiyon kullanılabilir. Tüp bebek yönteminde sperm ve yumurta hücreleri laboratuvar ortamında birleştirilerek anne rahmine aktarılır. Mikro enjeksiyon yönteminde ise sperm hücresi yumurta hücresinin içerisine enjekte edilir. Aşılama II. Bitkilerde aşılama Verimli bir bitkiye ait göz tomurcuk veya dalın verimsiz bitkiye aktarılarak burada büyümesidir. Bitkilerde tohumsuz üremeyi sağlar. İlk aşılama milattan önce Hipokrat döneminde kullanılmıştır. III. Hastalıklara karşı aşılama İnsan ve hayvanlarda hastalık yapan mikroplara karşı aşı yapılır. Aşı içerisinde gücü azaltılmış, ölü veya etkisiz hale getirilmiş mikroorganizmalar bulunur. Aşı sayesinde vücut mikropları tanıyarak savunma mekanizması geliştirir. Hepatit B aşısı biyoteknolojik yöntemle üretilmektedir. LGS Fen Bilimleri için Tıklayınız Genetik Müh. ve BiyoteknolojiYENİ Genetik Müh. BiyoteknolojiGenetik Mühendisliği ve Biyoteknoloji ✔ Çeşitli mühendislik alanlarını kullanarak bitki, hayvan ve mikroorganizma yapılarının laboratuvar ortamında geliştirip onlardan yeni ürünler üretmeyi amaçlayan bilim dalına biyoteknoloji denir. Sütten yoğurt yapımı, sirke üretimi, hamur mayalanması gibi olaylar geleneksel biyoteknolojik yöntemlerdir. Aşı, ilaç, hormon üretimi, atık maddelerin temizlenmesi için canlıların kullanımı, gen aktarımı gibi çalışmalar ise modern biyoteknolojik yöntemlerdir. ✔ Genlerin izole edilmesini, çoğaltılmasını, farklı canlı genleri ile birleştirilmesini ya da genlerin canlılar arasında nakledilmesi için çalışmalar yapan bilim dalına genetik mühendisliği denir. ​ Islah Yöntemleri ✔ Melezleme Farklı karakterler bakımından homozigot olan bireylerin çaprazlanması ile heterozigot bireyler elde edilmesidir. ✔ Yapay Dölleme Üstün özellikli spermler ile üstün özellikli yumurtaların laboratuvar ortamında döllendirilmesidir. ✔ Poliploidi Kromozom çift sayısının fazla olması durumudur. Poliploidi canlılar daha verimli ve daha dayanıklı ürün oluştururlar. ​✔ Günümüzde biyoteknoloji ve genetik mühendisliğinin çalışmaları ile; alkollü içecekler aşı süt ürünleri interferon insülin hormonu penisilin ve türevleri büyüme hormonları ekmek, sirke, alkol ve aseton gibi ürünler deterjan… gibi maddeler üretilmektedir. ​ GDO Transgenik Organizma ✔ İstenilen özellikte bitki ve hayvan üretilebilmek için, insana yarar sağlayacak şekilde organizmaların genetik yapıları değiştirilmektedir. Bu şekilde genetiği değiştirilmiş canlılara GDO Transgenik canlı denir. ✔ Bu canlıların besin olarak kullanılmasına, ileriki dönemde insanlarda alerjik reaksiyonlara sebep olabileceğinden birçok bilim insanı tarafından karşı çıkılmaktadır. İnsan Genom Projesi ✔ 1990 yılında pek çok ülkenin desteği ile insanların genetik maddesinin nükleotit diziliminin belirlenebilmesi için başlatılmış projedir. ✔ Genetik maddenin 3 milyardan fazla nükleotid, 20000-25000 civarında gen içerdiği saptanmıştır. Genomun yaklaşık olarak %97si tüm insanlarda aynıdır. ​ Gen Klonlanması Bir canlıya ait olan genin başka bir canlıya aktarılmasıdır. ✔ Seçilmiş bir genin plazmit ya da bir virüs içerisine yerleştirilerek bir bakteriye aktarılması ve bakteri aracılığı ile birçok kopyasının üretilmesine gen klonlanması denir. Gen klonlanmasının aşamaları 1. İstenilen geni taşıyan DNA molekülü ile vektör olarak kullanılacak olan bakteri plazmiti saf olarak elde edilir. 2. DNA molekülü üzerinde klonlanacak gen belirlenir. Vektör olarak kullanılacak plazmit ve klonlanacak gen kesilir. 3. Klonlanacak gen plazmitin boş kalan kısmı ile birleştirilir. Bu şekilde rekombinant DNA molekülü elde edilmiş olur. Böylece klonlanacak gen plazmit içine yerleştirilir. 4. Rekombinant DNA bir bakteriye aktarılarak rekombinant bakteri elde edilir. 5. Rekombinant bakterinin üremesi ile klonlar oluşur. Bunlar arasından istenilenler seçilir. Seçilenler ile uygun çalışmalar yapılır. ​ Hayvan Klonlanması Bir hayvanın genetik olarak kopyasının üretilmesidir. ✔ İlk klon canlı DOLLY ismi verilen bir koyundur. 1996 Ancak Dolly sadece 6 ay yaşayabilmiştir. ​ Koyun Klonlanmasının Aşamaları 1 Dişi bir koyunun 2. koyun yumurta hücresi alınmış ve bu hücrenin çekirdeği çıkartılarak bir süre yaşaması sağlanmıştır. 2 Başka bir dişi koyunun 1. koyun memesinden bir hücre alınmış bu hücrenin çekirdeği çıkartılmıştır. 3 Sitoplazması alınan yumurta hücresi ile çekirdeği alınan meme hücresi kaynaştırılarak 2n kromozomlu bir hücre elde edilmiştir. 4 Oluşan 2n kromozomlu hücre mitoz bölünmelerle embriyo halini almış ve farklı bir dişi koyun 3. koyun rahmine yerleştirilerek gelişmesi sağlanmıştır. 5 Gebelik sonunda doğan koyun genetik olarak 1. koyunun aynısı yani klonu olmuştur. ​ Gen Terapisi Virüsler kullanılarak insanlardaki bozuk genlerin sağlam genler ile değiştirilmesidir.​ DNA Parmak İzi İnsandan alınan DNA molekülünün enzimler ile parçalanarak bazı uygulamalar sonucu bantlaşma yapması ve bu bantlaşmaların pek çok alanda kullanılmasıdır. ✔ Tek yumurta ikizleri hariç her insanın DNA parmak izi farklıdır. ​ Kök Hücre Bölünme yeteneği fazla ve farklılaşmamış hücrelere kök hücre denir. ✔ Embriyo, kordon kanı ve yetişkin bireylerin bazı dokuları temel kök hücre kaynağıdır. ✔ Yetişkin kök hücreler, vücutta birçok doku ve organ yapısında bulunur. Bulundukları organların hasar görmesi durumunda hasarlı bölgeyi onarırlar. ✔ Embriyonik kök hücreler, embriyo yapısında bulunur; gebelik süresince farklılaşarak canlının fetüs halini almasını sağlar. ✔ İnsandan alınan kök hücreler laboratuvar ortamında geliştirilerek organ ve doku üretiminde kullanılabilir. ​ Sorular ​ 1 Aşağıdakilerden hangisi modern biyoteknolojik uygulamalardan biri değildir? A Daha fazla meyve verebilen poliploidik bitkiler üretilmesi B Yapay dölleme ile tüp bebek tedavisi uygulanması C Gen aktarımı ile atık maddeleri temizleyebilen mikroorganizmaların elde edilmesi D Fermantasyon yapabilen canlılar kullanılarak sütten peynir elde edilmesi E Bakterilerden insana ait hormon elde edilmesi 2 İnsanların nükleotit diziliminin tam olarak açıklığa kavuşması için başlatılan projeye insan genom projesi denir. İnsan genom projesinin başlatılmasında aşağıdakilerden hangisi amaçlanmış olamaz? A Genetik hastalıkların erken tanısı yapılması B İnsan DNAsının nükleotit diziliminin öğrenilmesi C Kişiye özel ilaç tedavisi yapılması D Genetik hastalıkların tedavi edilmesi E Yavruya aktarılacak genetik özelliklerin belirlenmesi ​ 3 Aşağıda bir bakteri kullanılarak insülin hormonunun üretilme basamaklarından bazıları verilmiştir. I. Plazmitin bakteriden izole edilmesi II. Rekombinant DNA’nın bakteriye aktarılması III. İnsülin hormonunun üretilmesi IV. Plazmit ile insülin hormonunun üretimini sağlayan gen bölgesinin birleştirilmesi Verilen olayların gerçekleşme sırası aşağıdakilerden hangisidir? A I-III-II-IV B II-III-IV-I C I-IV-II-III D IV-II-I-III E II-IV-I-III 4 Biyoteknolojik uygulamalarda bir tanesi olan gen terapisi aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesini sağlar? A Genetik hastalıkların erken teşhisinin yapılması B İnsana ait bir genin bakteriye aktarılması C Kriminal olaylarda suçluların yakalanması D Canlıdan kök hücrelerin elde edilmesi E İnsana ait bozuk genlerin değiştirilmesi ​ 5 Koyun klonlanması sırasında; Dişi bir koyunun 2. koyun yumurta hücresi alınmış ve bu hücrenin çekirdeği çıkartılarak bir süre yaşaması sağlanmıştır. Başka bir dişi koyunun 1. koyun memesinden bir hücre alınmış bu hücrenin çekirdeği çıkartılmıştır. Sitoplazması alınan yumurta hücresi ile çekirdeği alınan meme hücresi kaynaştırılarak 2n kromozomlu bir hücre elde edilmiştir. Oluşan 2n kromozomlu hücre mitoz bölünmelerle embriyo halini almış ve farklı bir dişi koyun 3. koyun rahmine yerleştirilerek gelişmesi sağlanmıştır. gerçekleşen olaylar yukarıda verilmiştir. Buna göre, klonlamış olan koyunun genetik yapısı hangi koyuna aittir? A 1. koyun B 2. koyun C 3. koyun D 1 ve 2. koyun E 1, 2 ve 3. koyun Oluşturulma Tarihi Eylül 15, 2020 0326Biyoteknoloji, bilimsel yöntemlerin uygulandığı bir teknoloji türüdür. Bu teknolojide ziraat, makine ve bilgisayar mühendisleri ile ortak çalışmalar yürütülür. Araştırma ve deney aşamasında fizyoloji ve biyokimya gibi farklı bilim dallarından da sıklıkla faydalanılır. 8. sınıflar için biyoteknoloji konusunu teknoloji - bilim ortaklığı biyoteknolojinin gelişmesini sağladı. DNA alanında elde edilen yeni bilgiler ışığında protein üretimi başta olmak üzere birçok buluşa imza atıldı. Biyoteknolojinin gelişmesi daha fazla ilaç ve vitaminin üretilmesinde de etkili olmuştur. Biyoteknoloji 1- Biyoteknolojinin Faydaları Nelerdir? Sebze ve meyveler üzerinde yapılan biyoteknolojik uygulamalar bu ürünlerin çok daha uzun ömürlü olmasını sağlamıştır. Eskiden birkaç gün içerisinde çürümeye başlayan birçok meyve - sebze, artık haftalarca dursa bile bozulmuyor. Bu da dolaylı olarak gıda tasarrufu yapılmasını sağlamıştır. Bilim -teknoloji ortaklığı temizlik malzemelerinin daha ucuza üretilmesinde de etkili oldu. Lekelerin çıkarılmasında daha etkili olan deterjanlar, daha uygun fiyatlarla satışa çıkarılıyor. Biyoteknolojik çalışmalar insan sağlığı açısından son derece önemli yeni buluşlara imza attı. İşlevlerini yerine getiremeyen ya da hasta birçok organın yerine yapay organ yapılabilmektedir. Bu teknoloji ile birlikte doğrudan bağışıklık sistemine zarar veren bazı genlerin ayrıştırılabiliyor. ''Onarıcı tıp'' sayesinde insan vücudu, kanser ve benzeri hastalıklara karşı çok daha dirençli hale getirilebilir. Bu gerçekleşirse insanların ortalama yaşam süresinin iki katına çıkacağı belirtiliyor. Biyoteknoloji tarımsal verimin artmasını sağlamıştır. Laboratuvar ortamında çok daha nitelikli ve sağlıklı bitkiler üretilmektedir. Biyologlar tarafından üretilen pestisit adlı maddeler, zararlı organizmaların birçoğunu yok ederken, bazılarını da kontrol altında tutuyor. Günümüzde biyoteknolojinin en sık uygulandığı alanlardan biri de tıp. Başarılı bir şekilde uygulanan kemik iliği nakli ile birçok hastalık tamamen iyileştirilebiliyor. Son yıllarda sıklıkla uygulanan gen tedavisi ile hastalara yeni DNA'lar aktarılmaktadır. 2- Biyoteknolojinin Zararları Nelerdir? Teknoloji, kötü niyetli kişiler tarafından kullanılırsa faydadan çok zarar getirir. Aynı zamanda teknolojinin yanlış ve bilinçsiz kullanımı da hem insan sağlığına hem de çevreye ciddi zararlar verebilir. GDO adı bilinen genetiği değiştirilmiş organizmalardan bazıları insanlarda alerjik reaksiyonlara yol açabilir. Laboratuvar ortamında hem yiyeceklere hem de bazı giyim ürünlerine iyileştirme yapılmaktadır. Bu iyileştirmelerin birçoğu faydalı olsa da bazıları yüksek oranda toksik içerir. Toksik ise zehirlenmeye ve bazı hastalıklara yol açabilir. GDO en çok patates ve domates gibi sık tüketilen besinlerde uygulanıyor. Genetiği değiştirilmiş sebzeler hormonal dengenin bozulmasına neden olabilir. Biyoteknolojinin aşırı ve dikkatsiz kullanımı çevre kirliliğine de yol açmaktadır. GDO'lu ürünler ekolojik dengeyi de olumsuz etkiliyor. 3- Diğer Biyoteknolojik Uygulamalar Biyoteknoloji, kriminoloji alanında da sıklıkla uygulanmaktadır. Bu uygulamalar sayesinde suçluların DNA örnekleri incelenip karşılaştırılabiliyor. Saç ve kemik örnekleri incelenip kimlik tespiti yapılabiliyor. Babalık testi adıyla da bilinen ''DNA profillemesi'' de biyoteknolojik uygulamalar arasında yer almaktadır. 2017 yılında insan DNA'sının tamamen çözülmesi ile birlikte babalık testleri artık %99 oranında doğru çıkmaktadır. Genetik mühendisliği ile ortak çalışmalar yürüten biyoteknoloji, kalıtımsal hastalıkların çok daha kısa sürede ve hatasız bir şekilde teşhis edilmesini de sağıyor. Bilimsel teknoloji sayesinde artık canlıların klonlanması da mümkün hale geldi. İlk kopyalanan hayvanlar arasında kurbağa ve koyun yer alıyor. Hayvancılık alanında da faaliyet gösteren biyoteknoloji, çok daha kaliteli ve uzun ömürlü yemler üretmektedir. Genom adı verilen gen sisteminin belirlenmesi sayesinde hayvanların üreme performansı da iki katına çıktı. Gen aktarımı, genetik ıslah ve aşılama da diğer biyoteknolojik uygulamalar arasında yer alır. 📅 23 Ocak 2016♻ 18 Aralık 2021GüncelKonu ÖzetiTarımda üretilen besinlerin verimini arttırmak ve ıslah çalışmalarıyla besinin genetiğini değiştiren bilim dalına biyoteknoloji ve gen mühendisliği adı verilir. Önceki dönemlerde besinlerin verimi yapay seçilim ile arttırılırken günümüzde GDO konudaIslah yöntemlerini ve özellikleriniKlonlamanın çeşitlerini ve özellikleriniGenom projesiniGDO'nun ne olduğunu ve müfredata uyumlu ve ücretsiz lise ders notları, YKS hazırlık notları ve TYT-AYT soru dağılımlarına Bikifi ile ulaş!

biyoteknoloji ve genetik mühendisliği konu anlatımı