Uluslararası Hacı Bektaş Veli’yi Anma Törenleri ve Kültür Sanat Ekinlikleri yoğun katılımla başladı. Anma etkinliklerine CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, çok sayıda milletvekili ve belediye başkanı katıldı
Hacı Bektâş Velî, “sevgi esasım, saygı arkadaşımdır” sözüyle, yüzyıllar öncesinden İslâm’ın güler yüzünü yansıtan bir hakikat ve sevgi kahramanıdır. BİBLİYOGRAFYA. ARSLANOĞLU, İbrahim, “Alevîlik-Bektâşîlik ve Batılı Araştırmacılar”, Hacı Bektaş Veli D., S. 16, ss. 101-115.
Katılımcılarınyüzde 71,6'sı Hacı Bektaş Veli'nin Türk kültürüne önemli katkısı olduğunu ifade ediyor, yüzde 4,3'ü ise bu konuda olumsuz görüş bildiriyor. Katılımcıların
04 Ağustos 2021 Çarşamba 12:01. Düşünceleri ve öğretileri çağları aşarak nesilden nesle aktarılan Hacı Bektaş Veli, evrensel mesajlarıyla insanlığa ışık olmayı sürdürüyor. Cumhurbaşkanlığı ve UNESCO tarafından vefatının 750'nci senesi olan 2021'in "Hacı Bektaş Veli Yılı" ilan edilmesiyle mesajları toplumlara
Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı Datça Şubesi ve Datça Belediyesi’nin katkılarıyla bu yıl üçüncüsü düzenlenen 3.Hızırşah Külliyesi Açılış ve Lokma , Reşadiye Mahallesi Eski Sineması Cem Ayini, Ecevit Kültür merkezinde Alevilerin yaşanan sorunları ve çözüm önerileri Paneli ile Anfi Tiyatro Halk Müziği Konseri ve Semah Gösterisi Etkinliği Datça'da
Fast Money.
Yunus Emre şiirlerinde ne anlatmak istiyor? Lirizmle beslediği şiirleri, yüzyılları aşarak günümüze kadar ulaştı Emre, tasavvufla beslenen dizelerinde, insanın kendisiyle nesnelerle Allah’la olan ilişkilerini ve ölüm, doğum, yaşama bağlılık, ilahi adalet, insan sevgisi konularını ele aldı. Yunus Emre neden çok seviliyor? Onun şiirlerinde genelde Allah sevgisi ve bu sevgi uğrunda bir ömür çaba göstermek gibi konular yer alır. Yunus Emre halkın şairi olduğu için öylesine çok sevilir ki, Anadolu’nun birçok yerinde onun adına anıt mezarlar yaptırılır. Yunus Emrenin “Risalettün Nushiye” ve “Divan” olmak üzere iki eseri vardır. Yunus Emre alevi mi? Hacı Bektaş ve Tapduk Emre, bir toplum yaratıyorlar. Bunun da ilk öznelerinden bir tanesi Yunus Emre. Bunlar ehlibeytin yolundan giden Alevi-Bektaşi kitleler. Yunus Emre kimdir özellikleri nelerdir? Yunus Emre Divanı’nda hece ve aruz ölçüsü birlikte kullanılmıştır. İlahilerin çoğu dörtlük yapısına sahiptir. Divan’ın içerisinde gazel ve mesnevi nazım şekliyle yazılmış şiirler de vardır. Onun asıl ölmez eseri, büyük bir aşk ve düşünüş ve coşkuyla söylediği şiirlerini bir araya toplayan Divan’ıdır. Yunus emrenin şiirleri nelerdir? Aşk İle Mest Olmalı Bana Seni Gerek Seni. Ben Gelmedim Dava İçin. Bir Ben Vardır Bende. Bir Kez Gönül Yıktın İse. Cana Kıyan Gelsin. Dost Elinden Ölürsem. Gel Gör Beni Aşk Neyledi. Yunus Emre Kimdir madde madde? 1240 senesinde Eskişehir’de doğduğu düşünülen Yunus Emre hayatının tümünü Anadolu’da geçirmiş bir şairdir. Anadolu’nun dört bir yanında tanınmış olan Türk ozanlarından biridir. Yunus Emrenin birçok eseri günümüze kadar gelmiştir. Herkes tarafından sevilen ve tanınan bir ozandır. Yunus Emre’nin kültürümüze yaptığı katkılar nelerdir? Yunus Emrenin sözlü kültürümüze katkılarından en önemlisi de birlik fikridir. Yunus, bütün farklılıklara karşılık içsel bir birlik önermiştir. Bütün şiirlerinde farklılıkları hoş karşılamayı, bütünleşmeyi, hoşgörüyü ve sevmeyi öğretmeye çalışmıştır. Bizim Yunus yılı nedir? 2021 YUNUS EMRE VE TÜRKÇE YILI OLARAK KUTLANACAKTIR – Yunus Emre hangi mezhebe bağlı? Yunus Emre, Hacı Bektaş-ı Veli Dergâhında, bulunduysa da manevi yükselişini Hacı Bektaş-ı Velî′nin kendisini yolladığı Taptuk Emre Dergâhı’nda yaşamıştır ve dergâha çok hizmetler etmiştir. Yunus Emre, Bektaşî geleneğinde ümmî kabul edilmekteyken Halvetî geleneğine göre alim bir müftüdür. Tapduk Emre hangi mezhepten? Tapduk Emre d. 1210-1215 – ö. ?, Horasan erenlerinden bir Türkmen ve Alevi-Bektaşi dervişi ,Yunus Emrenin mürşidi. Yunus Emre mezarı nerede? Bazı kaynaklara göre ve Hacı Bektaş-ı Veli Menkıbesi’ne dayanarak Aksaray ili sınırları içinde, Ortaköy ilçe merkezine 20 km mesafede Reşadiye mahallesindedir. Türbenin bulunduğu tepe, halk tarafından ziyaret tepesi olarak bilinmektedir. Bu türbe Aksaray – Kırşehir yolu üzerinde bulunmaktadır. Yunus Emre dili nedir? 2380’i Türkçe, 1227’i Arapça, 518’i Farsça ve diğer dillere ait 29 kelime var. Böyle olunca Yunusun dili saf Oğuz Türkçesidir demek havada kalır. Bu durumda Yunus Emrenin dili, bir Türk-İslam medeniyeti dilidir. Yani daha sonra Osmanlı Türkçesi olarak adlandıracağımız dilin de temeli Yunus Emre tarafından atılmıştır. Yunus Emre’nin sözleri nelerdir? Az söz erin yüküdür, çok söz hayvan yüküdür. Aldırma, yaradan yardır. … Mazlumun ahı indirir şâhı. … Ya elim al kaldır beni. … Sabır saadeti ebedi kalır sabır kimde ise o nasip alır. … İlim ilim bilmektir, ilim kendin bilmektir, sen kendini bilmezsen, bu nice okumaktır. … 3 şeyi doğru seç! … Dünyada dertsiz baş olmaz. Yunus Emre şiirleri hangi Türkçe? 2380’i Türkçe, 1227’i Arapça, 518’i Farsça ve diğer dillere ait 29 kelime var. Böyle olunca Yunusun dili saf Oğuz Türkçesidir demek havada kalır. Bu durumda Yunus Emrenin dili, bir Türk-İslam medeniyeti dilidir. Yani daha sonra Osmanlı Türkçesi olarak adlandıracağımız dilin de temeli Yunus Emre tarafından atılmıştır. Yunus Emre kimdir neler yapmıştır? Yunus Emre bir halk şairi değil halkın şairidir. Öylesine çok sevilmiştir ki Anadolu?’nun çeşitli yerlerinde adına anıt mezarlar yaptırılmıştır. Aruz ölçüsü ile de şiirler yazmıştır ama onun en güzel şiirleri hece ölçüsü ile yazdıklarıdır.
Hacı Bektaş Veli kimdir? admin Şubat 23, 2022 Kimdir 1 Gerçek ismi, Seyyid Muhammed bin İbrahim Ata olan , Hacı Bektaş-ı Veli Horasan’ın Nişabûr şehrinde 1281 senesinde doğdu. İlk eğitimini Şeyh Lokman-ı Perende’den aldı. Lokman-ı Perende, Ahmed-i Yesevi’nin halifelerinden olup, zahir ve batın ilimlerinde derin bilgilere sahipti. Bektaş Veli Lokman-ı Perende’nin gözdesiydi. Ve rivayetlere göre kendinde olağanüstü haller gerçekleşiyordu. Hacı … Devamını Oku »
İslam dünyasının büyük alimlerinden biri olan Hacı Bektaş-ı Veli kimdir? Lokman Parende'den ilk eğitimi alan Hacı Bektaş-ı Veli, Hoca Ahmed Yesevi'nin öğretilerini takip etmiştir. Anadolu'ya geldikten sonra kısa zamanda tanınarak önemli talebeler yetiştirdi. Kendisinin de bağlı olduğu "Ahilik Teşkilatı" ile, Osmanlı Devleti'nin kuruluş döneminde Anadolu'da sosyal yapının gelişmesinde büyük katkılarda bulunmuştur. Hacı Bektaş-ı Veli, hayatının büyük bir kısmını Sulucakarahöyük’te geçirmiştir. Mezarı, Nevşehir iline bağlı Hacıbektaş ilçesinde bulunmaktadır. Ahi Evran ve Hacı Bektaş Ahiler’in reisi olan ve Kırşehir’de yaşayan Ahi Evran’nın Hacı Bektaş-ı Veli ile dostlukları vardı. Sivas’taki Ahiler büyük bir teşkilata sahip oldukları gibi Babailer ile de sıkı münasebetlerde bulunuyorlardı. Velayet-name-i Hacı Bektaş Veli adlı eser Hacı Bektaş-ı Veli'nin sık sık Kırşehir'e ziyaretlerini ve Ahi Evran'la yaptığı sohbetlerini anlatmaktadır. Osmanlı ordusu ve Hacı Bektaş-ı Veli Osmanlı ordusunda yeniçeriler Bektaşilik kurallarına göre yetiştirilirdi. Bu nedenle Yeniçerilere tarihte Hacı Bektaş-ı Veli çocukları da denirdi. Ocağın banisi Hacı Bektaş-ı Veli olarak kabul edilirdi. Seferlere giderken yanlarında daima Bektaşi dede ve babaları eşlik ederlerdi. Bugün Balkanların her köşesine Bektaşiliği yeniçeriler taşımıştır. Hacı Bektaş-ı Veli'nin sohbetlerini takip ederek onun tarikatına bağlananlara ise "Bektaşi" adı verildi. Eserleri Velâyet-nâme-i Hacı Bektâş-ı Velî Makalat - Arapça Kitâbu'l-Fevâid Şerh-i Besmele Şathiyye Makâlât-ı Gaybiyye ve Kelimât-ı Ayniyye
g • t • dFatiha Suresi - سورة الفاتحة - ŞablonKKFatiha Suresi/1-7 1/1 ● 1/2 ● 1/3 ● 1/4 ● 1/5 ● 1/6 ● 1/7İsimleriFatiha - el- Fatiha - Ümmü´l-kitâb - Seb'i mesani - Fatiha-i Şerife - Fatihat-ül Kitap .Seb’ul-Mesânî. Kurân-ı Azîm. Vâfiye. Kâfiye. Mücziye. Münciye. Esâs. Şifâ .Şâfiye. Rukye. Sual. Dua. Ta’lim’ul-Mesele. Suretü’t-Telkîn. Salât . Mükâfât. Mecmû’ul-Esmâ. Senâ . KenzKavramlarBesmele - Hamdele -Lillah . er-Rab- er-Rahman - er-Rahim .Malik- Yevmi'd-dîn - İyyake Na'budu. ibadet. Nestaîn. İstiane -İhdina . İhtida. Hidayet. Sırat-ı müstakîm - Enam. enamte. gayri. Mağdub -aleyhim. Dallin - AminTefsirlerFatiha/HDKD. HDKD/Fatiha. Fatiha Suresi/Elmalı Orijinal HTML - Fatiha Suresi/HDKD/Sadeleştirilmiş - Dosya .Fatiha Suresi/ Suresi/ Suresi/Elmalı Orijinal- Fatiha suresi/Elmalı orijinali .Fatiha Suresi/HDKD/ Suresi/19 mucizesi Besmele tefsiriHacı Bektaşi Veli Suresi/1-7. Fatiha Suresi/Elmalı - Fatiha suresi/MEALKıraatlerFatiha/Nihavend - Fatiha/Saba - Fatiha/Acem - Fatiha/HicazDiğerFatiha/VİDEO - Fatiha/VECİZE yerli ve yabancıların sözleri - Fatiha/HAT - Fatiha/RESİM -Fatiha/AUDİO - Fatiha/VP - Fatiha/WP - Al- Fatiha - Ruh-u için El-Fatiha -Elmalı tefsiri - Fatiha -Fatiha -Fatiha -Fatiha Bakınız Fatiha suresi/MEAL, Fatiha suresi/VİDEO, Fatiha suresi/TEFSİR, Fatiha suresi/TEZHİB, Fatiha suresi/HAT, Fatiha suresi/FAZİLETİ, Fatiha suresi/HİKMETLERİ, Fatiha suresi/KERAMETLERİ, Fatiha suresi/AUDİO, Fatiha suresi/HADİSLER, Fatiha suresi/Transkriptleri, Fatiha Suresi/19 mucizesi g • t • dBesmele. بسملة . Bismillahirahmanirahim . بسم الله الرحمن الرحیم . Bismillah. بسم اللہ الرحمٰن الرحیمBesmele tefsirleri - Besmele/Tefsir - - 1/1SırlarıBesmelenin sırları 51 besmele Yitiği olanTefsirBesmele/TEFSİR. Besmele tefsirleri Besmele tefsiri/Hacı Bektaşi Veli/Şerh-i Besmele - Besmele tefsiri/HDKD Elmalı besmele tefsiri - Besmele tefsiriElmalı Hamdi Yazır - Besmele tefsiri/Muhammed Hamdi Yazır - Besmele tefsiri/Mevdudi - Tefhim-ül Kur'an'da besmele tefsiri - Besmele tefsiri/Muhammed Esed - Besmele tefsiri/İsmail Hakkı Bursevi - Besmele tefsiri/İsmail Hakkı Bursevi/Arapça- Besmele tefsiri/İsmail Hakkı Bursevi/Türkçe tercümesiÇalışmalarBesmele/Mealleri - Besmele/Hatları - Besmele/Sırları - Besmelenin faziletleri - Besmeleli kesim - Helal et - Besmele'nin gücü - Besmele/Mealleri - Besmele/PPTWPBesmele/VP - Besmele/WP - Besmele/RESİM - Besmele/AUDİO - Besmele/VİDEO - Besmele/PPT - Besmele/KAYNAKDünya dillerinde besmelearبسملة -bgБисмиллах caBàsmala deBasmala enBasmala esBasmala faبسم الله الرحمن الرحیم frBasmala idBasmalah itBasmala mlബിസ്മില്ലാഹി msBismillah nlBasmala plBismallah ptBismillah ruБасмала slBismila svBasmala teబిస్మిల్లా హిర్రహ్మా నిర్రహీం ttБәсмәләһ ukБасмала urبسم اللہ الرحمٰن الرحیم zh太斯米ŞablonlarŞablonBesmele - PortalBesmele - Besmelebakınız Qurani Kerim Azerbaycan dilinde 1 30. Al Fatiha 1 - Al Baqarah 141 Surat Al-Fatiha 1 "The Opening" ŞablonFatiha - d Fâtiha Fatiha -Fatiha Türevleri Fatih Fetih Açılım Miftah. İftah . İftitah. Müfettih Fatiha/Tefsiran incildeki benzerlikleri var, çok ilginç. Ayetlerin meal ve tefsirleri 1/1 1/2 1/3 1/4 1/5 1/6 1/7 Fatiha Suresi HDKD Fatiha Suresi/Elmalı meal Fatiha Suresi/Elmalı Orijinal tefsir Fatiha Suresi / Elmalılı Hamdi Yazır Tefsiri Aslı ile güncel Türkçesinin mukayesesi Dosya Fatiha Suresi/HDKD/Sadeleştirilmiş Fatiha Suresi/HDKD HDKD/Fatiha HDKD/Fatiha/Sadeleştirilmiş Fatiha Tefsiri/Hak Dini Kur'an Dili Fatiha Suresi / Elmalılı Hamdi Yazır Tefsiri Aslı ile güncel Türkçesinin mukayesesiPDF Formatında Hak Dini Kur'an Dili HTML formatında Hak Dini Kur'an Dili Fatiha Suresi/Elmalı Orijinal Wikileştirilmiş internal linkleriyle HDKD/Fatiha/Mukaddime Fatiha Suresi/1-7 Fatiha/VİDEO Fatiha Fatiha Fatiha Fatiha Suresi/WP Fatiha Suresi/VP Mealler Mealler HDKD/MEAL HDKD/Meal/ HDKD/Meal/Fatiha KHMK/Fatiha Tefsirler Tefsirler Fatiha Tefsiri/Hak Dini Kur'an Dili Fatiha Suresi/HBFTK RBT/Fatiha KHMK/Fatiha Fatiha Suresi/NAKİLLER Fatiha suresi/MEAL Fatiha suresi/VİDEO Fatiha suresi/TEFSİR Fatiha suresi/TEZHİB Fatiha suresi/HAT Fatiha suresi/FAZİLETİ Fatiha suresi/HİKMETLERİ Fatiha suresi/KERAMETLERİ Fatiha suresi/AUDİO Fatiha suresi/HADİSLER Fatiha Suresi/NAKİLLER Fatiha suresi/Elmalı Fatiha suresi/Transkriptleri Fatiha Suresi/19 mucizesi PortalKur'an Mu'cem-ul Müfehres PortalHadis PortalFıkıh PortalAkaid PortalSiyer PortalKelam g • t • dFatiha Suresi - سورة الفاتحة - ŞablonKKFatiha Suresi/1-7 1/1 ● 1/2 ● 1/3 ● 1/4 ● 1/5 ● 1/6 ● 1/7İsimleriFatiha - el- Fatiha - Ümmü´l-kitâb - Seb'i mesani - Fatiha-i Şerife - Fatihat-ül Kitap .Seb’ul-Mesânî. Kurân-ı Azîm. Vâfiye. Kâfiye. Mücziye. Münciye. Esâs. Şifâ .Şâfiye. Rukye. Sual. Dua. Ta’lim’ul-Mesele. Suretü’t-Telkîn. Salât . Mükâfât. Mecmû’ul-Esmâ. Senâ . KenzKavramlarBesmele - Hamdele -Lillah . er-Rab- er-Rahman - er-Rahim .Malik- Yevmi'd-dîn - İyyake Na'budu. ibadet. Nestaîn. İstiane -İhdina . İhtida. Hidayet. Sırat-ı müstakîm - Enam. enamte. gayri. Mağdub -aleyhim. Dallin - AminTefsirlerFatiha/HDKD. HDKD/Fatiha. Fatiha Suresi/Elmalı Orijinal HTML - Fatiha Suresi/HDKD/Sadeleştirilmiş - Dosya .Fatiha Suresi/ Suresi/ Suresi/Elmalı Orijinal- Fatiha suresi/Elmalı orijinali .Fatiha Suresi/HDKD/ Suresi/19 mucizesi Besmele tefsiriHacı Bektaşi Veli Suresi/1-7. Fatiha Suresi/Elmalı - Fatiha suresi/MEALKıraatlerFatiha/Nihavend - Fatiha/Saba - Fatiha/Acem - Fatiha/HicazDiğerFatiha/VİDEO - Fatiha/VECİZE yerli ve yabancıların sözleri - Fatiha/HAT - Fatiha/RESİM -Fatiha/AUDİO - Fatiha/VP - Fatiha/WP - Al- Fatiha - Ruh-u için El-Fatiha -Elmalı tefsiri - Fatiha -Fatiha -Fatiha -Fatiha Bakınız Fatiha suresi/MEAL, Fatiha suresi/VİDEO, Fatiha suresi/TEFSİR, Fatiha suresi/TEZHİB, Fatiha suresi/HAT, Fatiha suresi/FAZİLETİ, Fatiha suresi/HİKMETLERİ, Fatiha suresi/KERAMETLERİ, Fatiha suresi/AUDİO, Fatiha suresi/HADİSLER, Fatiha suresi/Transkriptleri, Fatiha Suresi/19 mucizesi Qari Mahmood Minshawi one of the best fatiha recitation Minshawi -the best fatiha in the world Fatiha Suresi ve Türkçe Meali Fatiha Suresi ve Türkçe Sesli Meali nüzul sebebi ÖncesiKur'an okumaya giriş duası -Sonrası Bakara Suresi Şablonİslamda Alevilik ŞablonHacı Bektaş-ı Veli d Hacı Bektaş-ı Veli Hacı Bektaş-ı Veli/Fatiha Tefsiri Besmele tefsiri/Hacı Bektaşi Veli/Şerh-i Besmele Hacı Bektaş-ı Veli/Eserleri Hacı Bektaş-ı Veli/Alevilik Hacı Bektaş-ı Veli/Eserleri Hacı Bektaş-ı Veli/Sözleri Hacıbektaş Veli Kültür Derneği D Besmele. بسملة Bismillah. بِسْمِ اللّهِ Bismillahirahmanirahim. بسم اللہ الرحمٰن الرحیم. بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ 1/1. Soundcloud Ruhi Su Yunus Emre Besmele/VP . Besmele/WP . Besmelenin faziletleri . Besmele/Tefsir. Besmele tefsirleri. BİRİNCİ SÖZ Besmele tefsiri/Hacı Bektaşi Veli/Şerh-i Besmele. Şeyh Galip/Besmele Besmele tefsiri/HDKD . Elmalı besmele tefsiri Besmele tefsiriElmalı Hamdi Yazır . Besmele tefsiri/Muhammed Hamdi Yazır . Besmele tefsiri/Mevdudi . Tefhim-ül Kur'an'da besmele tefsiri . Besmele tefsiri/Muhammed Esed . Besmele/Mealleri . Besmele/Hatları . Besmele/Sırları . Besmele/RESİM . Besmele/AUDİO . Besmele/VİDEO . Besmele/PPT . Besmele/KAYNAK . Dünya dillerinde besmele arبسملة bgБисмиллах caBàsmala deBasmala enBasmala esBasmala faبسم الله الرحمن الرحیم frBasmala idBasmalah itBasmala mlബിസ്മില്ലാഹി msBismillah nlBasmala plBismallah ptBismillah ruБасмала slBismila svBasmala teబిస్మిల్లా హిర్రహ్మా నిర్రహీం ttБәсмәләһ ukБасмала urبسم اللہ الرحمٰن الرحیم zh太斯米 ŞablonBesmele - PortalBesmele The Power Of Words BISMILLAH ALLAH HU AKBAR تأثير إسم الله 'Besmele'nin gücü!.flv VideoThe Power Of Words BISMILLAH ALLAH HU AKBAR تأثير إسم الله 'Besmele'nin gücü!.flv Besmeleli kesim - Helal et Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Özcan Hacı Bektaş Velî çağları aşan düşünceleriyle Anadolu ve Balkanlarda etkili olmuş önemli bir Türk sûfîsidir. Hacı Bektaş Velî’nin eserleri arasında gösterilen Fâtiha Tefsiri’nin nüshasına bu güne kadar kütüphanelerimizde rastlanamamıştır. Öncelikle British Museum Library’de bu eserin bir nüshası tarafımızdan bulunmuş, daha sonra eserin bir başka nüshası da Süleymaniye Kütüphanesi’nde tespit edilmiştir. Esergünümüz harflerine aktarılarak araştırmacıların ilgisine sunulmuştur. Çalışmada iki nüshanın farklılıkları gösterilerek transkribe edilen Fâtiha Tefsiri tanıtılmış, Hacı Bektaş Velî’nin bir başka eseri olan Besmele Tefsiri ile benzerliklerine dikkat çekilmiştir. Ayrıca sûfîlikte tefsir yazma geleneği üzerinde durularak, sûfîlerin Fâtiha’yı tefsir etmelerinin sebeplerine değinilmiş, bu surenin faziletleri hakkında ayet ve hadislerden hareketle çeşitli bilgi verilmiştir. Elimizdeki Fâtiha Tefsiri, Hacı Bektaş Velî’nin eserlerindeki muhteva ve üslup özellikleri ile yaşadığı dönemin karakteristik dil özellikleri açısından da incelenmiştir. Hacı Bektaş Velî’nin Fâtiha Tefsiri, Eski Anadolu Türkçesinin karakteristik özelliklerini taşımaktadır. Metinde rastlanılan bir çok arkaik özellik göz önüne alındığında eserin 14. yüzyılın başlarında yazıldığı kanaatine varılmıştır. Eser, isminden de anlaşılacağı üzere Kuran-ı Kerim’in ilk suresi olan Fâtiha’nın kelime kelime tefsiridir. Müellif, sûfî gelenek içinde yaygın olan, metnin bâtınî manaları üzerinde yorumlarda bulunarak eserini oluşturmuştur. Bu haliyle eser İşârî sûfi tefsir metodu kullanılarak telif edilmiş diyebiliriz. FatihaTefsiri’nde yer yer ayet ve hadislerden iktibas yapılmıştır. Fâtiha Suresi’ndeki kelimelerin sayıları ve bu surede kullanılmayan harflerle ilgili tasavvufi yorumlar yapılması orijinal ve ilginç özelliklerdir. Anahtar Sözcükler[] Fâtiha Tefsiri, Hacı Bektaş Velî, Sûfî Tefsîr, Tasavvuf, Mutasavvıf Hacı Bektaş Velî, 13. yüzyılda Anadolu’da yaşamış, Balkanlar başta olmak üzere fikirleri bir çok coğrafyada Bektâşî tarikati vesilesiyle yayılmış önemli bir mutasavvıfımızdır. Onun hakkında araştırma yapan uzmanlar Makâlât, Fâtiha Tefsiri, Şathiye, Hacı Bektaş’ın Nasihatleri, Şerh-i Besmele, Hadîs-i Erbaîn Şerhi, Makâlât-ı Gaybiyye ve Kelimât-ı Ayniyye adlı eserlerin ona aitliği konusunda yaygın bir kanaate sahiptirler. Bu eserlerden bazıları Latin harflerine aktarılmış, sadeleştirilmiş, Arapça ve Farsça yazılmış olanlar da başta Makâlât olmak üzere tercüme edilmek suretiyle çeşitli araştırmacılar tarafından yayınlanmıştır. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Alevî Bektâşî Klasikleri Projesi kapsamında basılan Makâlât 1 ve Besmele Tefsiri,2 Abdurrahman Güzel tarafından hazırlanan manzum ve mensur Makâlât 3 ile Gazi Üniversitesi Hacı Bektaş Velî Araştırma Merkezi’nce Farsça’dan tercüme edilerek yayınlanan Makâlât-ı Gaybiyye ve Kelimat-ı Ayniyye 4 yakın zamanda Hacı Bektaş Velî’nin eserleri üzerine yapılmış önemli çalışmalardır. Hacı Bektaş Velî hakkında incelemelerde bulunan araştırmacılar onun eserleri arasında Fâtiha Tefsiri’ni göstermektedirler. Bu konuda neşredilen yayınlarda ilgili eser hakkında bilgi verilirken Baha Said’in Türk Yurdu’nda yayınlanan makalesine atıfta bulunmaktadırlar. Baha Said makalesinde 5 “Manisa’da Valide Camii Kütüphanesi’nde Derviş Aliyy’ül-Mevlevîyyi’l Bektâşî el yazısıyla ve rik’a olarak tebyîz edilen bir defter vardır. Bu defter Tire’de Hacı Necip Paşa Kütüphanesi’nde mevcut olan ve Hacı Bektâş’a isnâd edilen Tefsîr-i Fâtiha’nın kopyası olup…” ifadeleriyle eserden haberdar etmiş, Görkem, 2006297 Fuat Köprülü de Anadolu’da İslamiyet adlı makalesinde aynı bilgiyi kullanmıştır “Baha Said Bey muahharan yanan Tire Kütüphanesi’nde Hacı Bektaş’a ait bir Tefsir-i Fâtiha ile Makalât-ı Erbaîn mevcut olduğunu rivayet ediyor” Köprülü, 2000105 Makâlât hakkında kapsamlı bir çalışma yapan Esat Coşan ise, Tire Kütüphanesi’ne gittiğini fakat eserin herhangi bir nüshasına veya ilgili bir kaydına rastlayamadığını ifade eder. Coşan, 1986 XXXIX Aynı şekilde Bektaşi Dedebabası Bedri Noyan da “ Baha Said Bey Türk Yurdu’ndaki 6 yazısında Manisa Valide Camii Kitaplığında 1315 yılında Derviş Aliyy’ül-Mevleviyyü’lBektâşî eliyke rika ile yazılı bir defterden söz ediyor. Bu yazma Tire’de Hacı Necip Paşa kitaplığında bulunan ve Hazreti pîr Hacı Bektaş Velî eseri olan Tefsîr-i Fâtiha’nın bir kopyasıdır. Tire’de otobüs garajının yakınında olan bu kitaplık bir zaman bir yangın da geçirmiştir… Fakîrleri Tire’de bu asıl nüshayı aradımsa da bulamadım..” Noyan, 1987 33,34“Mutasavvıfların, özellikle Fâtiha, Yasin-i Şerif Tefsiri gibi bir takım tefsirler yazma gelenekleri Hacı Bektaş’ın da böyle bir eseri bulunabileceğini muhtemel kılmaktadır.”Güzel, 2001322 Görüldüğü gibi yaptıkları çalışmalarla Hacı Bektaş Velî hakkındaki bilgilere ve Bektâşîlik sahasına önemli katkılar sağlayan bilim adamlarımız, Hacı Bektaş Velî’nin Fâtiha Tefsiri adlı eserin varlığı hususunda hemfikirdirler. Fakat ilgili alıntılarda da ifade edildiği gibi kütüphanelerimizde böyle bir eserin nüshasına şu ana kadar rastlanamamıştır. İngiltere’de yaptığım çalışmalar sırasında British Museum Library’de yazma eserleri incelerken Hacı Bektaş Velî’nin Makalâtıyla bir arada istinsah edilmiş olarak Fâtiha Tefsiri’ne rastladım. Fâtiha Tefsiri’nin bulunduğu yazma eserin başında “Sultân el-Hacı Bektâşu’l-Horasânî rahmetullâhi aleyh ol dîn çerağı, îmân nurınun bağı, erenlerün turağı, şöyle beyan kılur kim” ifadeleri yer almaktadır. Yazma eserin sonunda ise “…Bâkî mübârek haberler hayırlu sözler Kur’ân tefsirinde peygâmber hadisinde ve tezkiretü’l-evliyâda isterler ise ma’lûm olına inşâallâhu teâlâ lîkin Allah teâlânun rahmeti ve peygamberün şefâati ol kişilere olsun kim bunı yazan zaîf, bîçâre câniçün bir fâtihatu’l-kitâb üç kerre ihlas kulhüvallâhu ehad okuya üç kere peygambere salavât vire her kim bu vasıyyeti yerine getüre Muhammed Mustafa andan hoşnûd ola âmin yâ Rabbe’l- âlemîn” ifadeleri bulunmaktadır. Eser harekeli nesih hattıyla yazılmış olup varakları sağlamdır. Fâtiha Tefsiri 16 varaktan oluşmakta olup eserin istinsah kaydı bulunmamaktadır. Fâtiha suresinin son kelimesi ile ilgili izah yarım kalmıştır. Tahminimize göre eserin bir sayfası eksiktir. Daha sonra eserin Sü- leymaniye Kütüphanesi’nde bir başka nüshasını bulduk. Yedi varaktan oluşan bu nüshanın sonundaki ifadelerle British Museum Nüshası’nın eksik kalan son kısmını da tamamlamış olduk. Fâtiha Tefsiri, Hacı Bektaş Velî’nin tefsir tarzındaki bir başka eseri olan Besmele Tefsiri ile bazı ortaklıklar ta- şımaktadır. Bu eser de Besmele Tefsiri gibi yine Hacı Bektaş Velî’nin bir diğer eseri Makâlât’la birlikte arka arkaya istinsah edilmiştir. Besmele Tefsiri ile di- ğer bir benzerlik eserin girişinde Mi’rac hadisesine telmih yapılmasıdır. Besmele Tefsiri’nin girişinde “ …Mi’rac gicesi Muhammed Mustafa’ya hitâb kıldı kim eger dilersen her bir işde yardımum senün ile ola ismü a’zâmum dahı keremüm dahı lutfum bildürem adum her halde dilinde olsun andan Rasûl eyitti…” Duran, 200742 ifadeleri yer almaktadır. Fâtiha Tefsiri’nde de besmele, hamdele ve salvaleden hemen sonra “…ol gice kim Hak subhânehû ve teâlâ beni Mi’râc’a kıgırdı dördünci göge erdügümde bir katı âvâz işitdüm anun heybetüden dü- keli ferişteler yüzün düştiler”7 ifadeleriye esere giriş yapılır. Eserde ayrıca Besmele Tefsiri’nde olduğu gibi zaman zaman ayet ve hadisler iktibas edilmiştir. İki eserin üslubu ve anlatım tarzı da birbirine bir çok yönlerden benzemektedir. Örnek olarak Besmele Tefsiri’nde “…eyi di ümmetine Bismillâhirrahmânirrahîm desünler Allah dedükleri vaktın andan ötürü ne kadar ömür geçürdilerse dükelin taatıla geçürmiş gibi dutam Er-Rahmân dedüklerinden ötürü dünün bir nicesin taat kılanlar müzdin virem Er-Rahîm dedüklerinden ötürü dünün gün uzun oruç dutmış ve gazilik kılmış sevabın verem… Duran, 2007146 ifadesi Fâtiha Tefsiri’nde “…gayri’l magđûbi aleyhim” on biş harfdür toksan tokuza katsan yüz on dört harf olur Kur’ân dahı yüz on dört sûredür her kim bu yüz on dört harfi okı- sa dükeli Kur’ān’ı okımışça sevâb bulur”8 şeklinde benzer bir anlatım tarzıyla ifade edilmiştir. Besmele Tefsiri’nde Fâtiha Suresi ile ilgili yer alan “Tanrı Taâlâ Rasûla hitâb kıldı eyitdi yâ Ahmed dört kitab kim gökden indi ne varısa dükelin dirdüm Fâtihâda kodum ne kim Fâtihada varı- sa dükelin Bismillâhirrahmânirrahîm içinde kodum kim senün ümmetünden bir kez Bismillâhirrahmânirrahîm okurısa dogru itikad birle Tevrîti İncîli Zeburı Furkânı okumuşça sevâb virem dahı bunlarunıla taat kılmışca sevâb virem…” Duran, 2007156 ifadelerinin hemen hemen aynısı benzer kelimeler ve üslup ile Fâtiha Tefsiri’nde şu şekilde yer almaktadır “…Kur’ân’un bünyâdı Fâtiha’dur Hazret-i Rasûl sallâllâhu aleyhi vesellem eydür Hak te’âlâ Tevrîd ve İncîl’de ve Zebûr’da her ne kim zikr itdise mecmûı Kur’ān’dur kim Fâtiha’yı sıdk-ıla okıya İncîl’i ve Zebûr’ı ve Tevrît’i ve Kur’ân’ı okımışca sevâb bula…” 9 Bu örneklerde de görüldüğü gibi Fatiha Tefsiri’nde kullanılan metot, üsluptaki benzerlikler ile ortak kelime ve cümleler bize her iki eserin müellifinin aynı olduğu kanaatini vermektedir. Sûfî Gelenekte Tefsir[] Tefsir’ kelimesi keşfetme anlamındadır. Her bir ayette bulunan 12 mana tabakasına işaret eden bir hadis-i şerifteki “Her bir ayetin zâhirî ve bâtını vardır. Her harfin haddi ve her haddin de matlaı vardır.” Abdürrezzak, 1982358’ten ifadesiyle bu anlam zenginliğine dolayısıyla tefsire olan ihtiyaca dikkat çekilmektedir. Sûfîler de bu hadiste işaret edilen Kuran ayetlerinin dış ve iç manaları olmasından hareketle ayetleri yorumlamaktadırlar. Tarikat mensupları burada ifade edilen iç mananın sûfîlerin kalbine yansıyan ilahi ilhamlar ve keşifler yoluyla öğrenilebileceğine inanmaktadırlar. Tefsirler uzmanlar tarafından şu şekilde sınıflandırılmıştır “Tefsir ilminde geleneksel sınıflamaya göre rivayete dayanan tefsirlere rivayet tefsiri denir. Bu çeşit tefsirler selef âlimlerinden nakledilen eserlere, sahabe hatta tâbiîn’in sözlerine ve Kur’ân’ın bizzat Kur’ân ile ve Hz. Peygamber’in hadisleri ile açıklanması- na ve yorumlanmasına dayanır. Dirayet tefsirleri ise rivâyet tefsirlerinde sayılan hususlarla birlikte dil, edebiyat, dinin genel prensipleri ve diğer genel bilgilere dayanılarak yapılan tefsirlerin genel adıdır. Bu tefsirlere “rey” veya “makûl” tefsirleri de denir. Tasavvuf yorumlarına göre yapılanlara işârî tefsir denilmiştir. İşârî tefsir denilince çoğunlukla akla, sûfî veya tasavvufî tefsir gelir. Oysa, işârî tefsir sadece bu nevi tefsirden ibaret olmayıp, sûfi tefsiri de içine alan daha geniş kapsamlı bir tefsir faaliyetidir.” Çelik, 200362 Mutasavvıflar Kur’an tefsirinde ayetlerin zâhir manasından çok batın manaları üzerinde durmuşlar, daha çok işârî tefsirler yazmışlardır. Bu tefsir “ zahir manası ile bağdaştırılabilen sulûk erbabının bilebileceği bir takım anlamlara ve işaretlere göre Kur’an-ı tefsir etmektir.”Aydüz, 2004 86-87 şeklinde tanımlanmaktadır. Bu anlamda Hacı Bektaş Velî’nin Fâtiha Tefsiri adlı eserine işârî sûfî tefsir diyebiliriz. Fâtiha Suresi’nin Faziletleri[] Fâtiha’ kelimesi, açmak, açıklığa kavuşturmak, açılacak şeylerin başı, başlamak anlamındaki feth’ kökünden türetilmiş bir isimdir. Bir şeyin “girişi, başlangıcı, baş tarafı” anlamlarında kullanılır. Fâtiha Suresi, yedi ayet, yirmi beş kelime ve yüz onüç harften oluşmaktadır. Sure, Mekke’de nazil olmuştur. Fâtiha suresi’nin çeşiti kaynaklarda zikredilen yirmibeş adına rastlanmış- tır. Bu isimler “Fâtiha, Seb’ul-Mesânî, Kurân-ı Azîm, Vâfiye, Kâfiye, Mücziye, Münciye, Esâs, Şifâ, Şâfiye, Rukye, Sual, Dua, Ta’lim’ul-Mesele, Suretü’t-Telkîn, Salât, Mükâfât, Mecmû’ul-Esmâ, Senâ ve Kenz’dir.”Yetik, 19968 Türk folklorunda yer alan bir çok dîni merasim ve ritüelde çeşitli vesilelerle okunan, bir çok faydası olduğuna inanılan Fâtiha Suresi’nin fazileti hakkında başta ayet ve hadisler olmak üzere pek çok bilgi ve rivayet bulunmaktadır. Bunların bazıları şunlardır Kur’an-ı Kerim’de “Andolsun ki biz sana tekrarlanan yediyi ve şu büyük Kur’an’ı vermişizdir.”10 ayetinde tekrarlan yedi ile kastedilen Fâtiha Suresi’dir. Bir hadîs-i şerifte “Namazı kulumla aramda ikiye ayırdım. Bir yarısı benimdir, diğer yarısı kulumundur. Kuluma istediği verilecektir. Kul “Hamd âlemlerin Rabbi Allah’adır” dediği zaman Allah “Kulum bana hamd etti, senada bulundu” der. Kul “Allah, Rahmân ve Rahîmdir” deyince, Allah “kulum beni övdü” der. Kul “Din gününün sahibi, hükümdarıdır” dediği zaman, Allah “Kulum beni yüceltti” der. Kul “Ancak sana kulluk/ibâdet eder, yalnızca senden yardım dileriz” dediği zaman, Allah “Bu benimle kulum arasındadır, artık kulum ne isterse verilecektir” der. Kul “Bizi doğru yola ilet. Nimet verdiğin kimselerin yoluna. Kendilerine gazab edilmiş olanların ve sapmışların yoluna değil” dediği zaman Allah “İşte bu, yalnızca kulum içindir; kulumun isteği yerine gelecektir.” der.” Davudoğlu 1980 38 şeklinde söylenmektedir. Başka bir hadîs-i şerifte “Peygamber Efendimiz Hazret-i Übeyy İbn-i Ka’b’a “Sana ne Tevrat’ta, ne İncil’de, ne Zebur’da, ne de Kur’ân’ın diğer kısımlarında benzeri indirilmiş bir sûre öğretmemi ister misin?” buyurdu. Übeyy İbn-i Ka’b “Evet, ya Resûlallah!” dedi. Resul-i Ekrem Efendimiz “Namazda nasıl okuyorsun?” buyurdu. Übeyy İbn-i Ka’b, Fâtiha Sûresini okuyunca, Peygamber Efendimiz “Evet, nefsim kudret elinde bulunan Allah’a yemin ederim ki, onun eşi, ne Tevrat’ta, ne İncil’de, ne Zebur’da ve ne de Kur’ân’ın diğer kısımlarında indirilmiştir. O bana verilen şanlı Kur’ân’ın içinde bulunan yedi âyetli Fâtiha Suresi’dir, buyurdu. Buhârî, Tefsir-ül Kur’ân 27; Ebû Dâvûd, Salat 17’den Diğer bir hadiste “Ümmü’l-Kurân Fâtiha Suresi diğer surelere bedeldir, diğer surelerden ise ona denk olacak yoktur.” Akdemir,199736 buyurulmuştur. Kaynaklarda bu anlamı taşıyan başka hadis-i şerifler de bulunmaktadır. Fâtiha tefsiriyle ilgili Hz. Ali’den şu sözler rivayet edilir “İsteseydim “Ümmü’l-Kur’ân” Fâtihâ’nın tefsirine dair yetmiş deve yükü eser yazardım.” Kesler, 2007113 Görüldüğü gibi Fatiha Suresi başta Kur’an-ı Kerim olmak üzere bütün semavi kitapların temel esaslarını içine almakta adeta onları özetlemekte ve bir çok derin manalar içermektedir. Hz. Hüseyin’den Tefsir-i Hasen’ilBasrî ve Mefâtihu’l-Gayb adlı eserlerde rivayet edilen şu ifadeler de surenin fazileti hakkında önemli işaretler verir “ Cenâb-ı Hak gökten dört yüz kitap indirdi. Bunların yüz tanesinin bilgisini Tevrat, Zebur, İncil ve Furkân Kurân’a yazdı. Sonra bu dört kitabın taşıdığı ilimleri sadece Furkân’a, onun ilimlerini de mufassal surelere Kur’an-ı Kerim’in sonunda yer alan kısa sureler daha sonra mufassal surelerin ilimlerini de Fatihâ’ya yazdı. İşte kim Fâtiha Suresi’ni bilirse Allah’ın indirdiği bütün kitapların tefsirini kavramış olur. Kim Fâtiha Suresi’ni okursa sanki Tevrat, Zebur, İncil ve Furkan’ın tamamını okumuş gibi olur.” Kesler, 2007116 Bütün bu ayet ve hadislerde ifade edilen faziletlerin yanı sıra Bektâşî dü- şüncesinde önemli bir yere sahip olan Hz. Ali ve Hz. Hüseyin’den yapılan rivayetler, ayrıca sûfi gelenek içinde Ebu’lLeysi Semerkandî, Gazalî, Sadreddin Konevî, Molla Fenârî, Abdulmecit Sivasî vb. tanınmış bir çok mutasavvıf tarafından yapılmış Fâtiha Suresi tefsirleri bize Hacı Bektaş Velî’nin de Fâtiha Suresi tefsirinin mevcut olabileceğini göstermektedir. Eser isminden de anlaşılacağı üzere Kuran-ı Kerim’in ilk suresi olan Fâtiha’nın kelime kelime tefsiridir. Mü- ellif sûfî gelenek içinde yaygın olarak tercih edilen metnin bâtıni manaları- nı tefsir ederek eserini oluşturmuştur. Eserde Fâtiha Suresi’ndeki kelimelerin sayıları ve bu surede kullanılmayan harflerle ilgili tasavvufi yorumlar yapılması eserin dikkat çekici bir özelliğidir. Eserin İmlası ve Bazı Özellikleri[] Eski Anadolu Türkçesi döneminin karakteristik özelliklerini taşımaktadır. Bununla birlikte Eski Anadolu Türkçesi metinlerinde az görülen bir takım hususiyetleri de barındırmaktadır. Bu husular şunlardır a. Eserde “kıġır-, tamu, uçmak, dü- keli, kandan, kulaguz, ķangı” gibi Eski Anadolu Türkçesi’nde yaygın olarak kullanılan kelimeler bulunmaktadır. b. Eski Anadolu Türkçesinde ünsüz uyumu yoktur. Ünsüz uyumuna girmeyen ve Eski Anadolu Türkçesi metinlerinde dal harfi ile yazılan görülen geçmiş zaman ekinin Fâtiha Tefsiri’nde “düşdiler”2b/3 ve “düştüse” 5a/2 şekillerinde “t” li yazılışlarına rastlanmaktadır. Bu tür yazılışlara genellikle ilk devir Eski Anadolu Türkçesi metinlerinde rastlanmaktadır. c. Metnimizde 12b/2’ de Eski Anadolu Türkçesi metinlerinde nadiren kullanılan -ıncak, -incek zarf fiil eki geçmektedir. gelincek Bu ek ilk devir Eski Anadolu Türkçesi metinlerinde görülmektedir. Mesela Ahmed Fakîh’in Kitâb-ı Mesâcidi’ş-Şerîfe11 adlı eserinde bu ek kullanılmıştır. Ahmet Fakîh’in 13. yüzyılda yaşadığı göz önüne alındığında Fâtiha Tefsiri’nin yazılış tarihinin bu dö- neme yakınlığı ile ilgili bir kanaat elde edilebilir. d. Eski Anadolu Türkçesinin fonetik özelliklerinden olan Türkçe kökenli kelimelerde ilk hecede çok büyük oranda “i”li şekiller eserimizde bulunmaktadır Virdi 2b/7, İtdi 15a/3 vb. örneklerde olduğu gibi. Eski Anadolu Türkçesi metinlerinde eyt-, söylemek kelimesi bü- yük oranda “e”li kullanılmasına rağmen “iyt-” 10b/6 şekline de rastlanmaktadır. Bu biçime nadiren ilk devir metinlerinde tesadüf edilmektedir. Ayrıca ilk hecede i’leştirme temayülü bazı yabancı kökenli kelimelerde bile görülmektedir. Eserimizde “firişteleri” 9b/4 örneğimizde buna benzer bir kullanım görülmektedir. e. Eski Türkçeden beri var olan ve Eski Anadolu Türkçesinin karakteristik teklik 2. şahıs emir eki –gıl, -gil’li şekillere de metnimizde rastlanmaktadır bilgil kim 4a/8, kılmagıl 6b/2 Bu açılardan bakıldığında Hacı Bektaş Velî’nin Fâtiha Tefsiri’nin Eski Anadolu Türkçesinin özelliklerini taşı- dığını, metinde rastlanılan bir çok arkaik kelime ve özellikler de göz önüne alındığında eserin yaklaşık olarak 14. yüzyılın başlarında yazıldığını söyleyebiliriz. Daha ayrıntılı dil çalışmaları ile eserin Hacı Bektaş Velî’nin yaşadığı dönemde kaleme alınmış olabileceği kanaatine de varılabilir. Eser, yaygın olan sûfi geleneğe uygun olarak Hacı Bektaş Velî’nin bir müridi tarafından sonradan yazıya aktarılmış olabilir. Sonuç olarak konu hakkında araş- tırma yapan bilim adamlarının Hacı Bektaş Velî’ye ait bir Fâtiha Tefsiri’nin bulunduğunu aktarmaları, sûfî gelenek içinde Fâtiha Suresi’nin tefsirinin bir çok örneğinin olması, eserin dil ve imla özellikleri bakımından Hacı Bektaş Velî’nin dönemine ait özellikler taşıması, ayrıca eserin muhtevasının ve üslubunun Hacı Bektaş Velî’ye ait olduğu ifade edilen Besmele Tefsiri’yle benzerlikler göster-mesi gibi özellikler göz önüne alındığında bu tarz eserler için yaygın olan ihtiyat kaydını düşürmekle birlikte Tefsir-i Fâ- tiha adlı eserin Hacı Bektaş Velî’ye ait olduğunu söyleyebiliriz. Kanaatimizce eserin başka nüshaları bazı şahıslarda ve kütüphanelerimizde mevcuttur. Bu nüshaların da zamanla ortaya çıkmasıyla daha net bilgilere ulaşılabilecektir. Yaşadığı asır olan 13. yüzyıldan beri tasavvufî düşüncesi ve Bektâşi tarikatıyla etkilerini günümüze kadar sürdüren Hacı Bektaş Velî ve Bektâşilik ile ilgili yazma eserlerdeki benzer metinlerin ortaya çıkarılması, neşredilmesi yerli ve yabancı araştırmacılar için de yeni özgün kaynaklar oluşturmaktadır. “İlimden gidilmeyen yolun sonu karanlıktır.” özdeyişinde Hacı Bektaş Velî’nin dikkat çektiği hakikate uygun olarak yapılacak benzer çalışmaların onun daha doğru tanıtılmasına bilimsel katkılar sağlayacağı muhakkaktır. Transkribeli Fâtiha Tefsiri Metni[] 1bTefsįriFātiĥa 1b 12 Bismillāhirraĥmānirraĥįm13 Elĥamdülillāhi Rabbi’lǾālemįn ve’śśalātü ve’sselāmü Ǿalā ĥayri ħalėıhį Muĥammedin ve ālihį ecmaǾįn ve Ǿemmā baǾdü ol śadri bedri Ǿālem seyyidi veledi ādem ol muǾcizmevcûdāt ve ol serveri kāyināt ve ol efįǾiümmetolserhengiėıyāmetolśadriśuffāǿi14śafāolmâhıėubbe ǿivefāolsürūrı2aǾālemiyānolbihteriādemįyānoltetimmeǿidevri zamân ol bergüzįdeǿi kevn ü mekān ol sübĥānehū ve teǾālānuñ celāli ĥikmetlerine maħśūś ol muǾallā müzekkā müctebā murtaŜā Muĥammed Muśŧafāśallā’llāhuǾaleyhiveǾalāālihįveaśĥabihįveezvācihįveevlādihį ve źürriyātihį ve ħulefāǿyihi’rrāidįne’lmüridįne’lmehdiyyįn baǾdehū lafžıgevheri15bārından16beyāneylereydürolgicekimĤaėsubĥānehū 2b veteǾālā beniMiǾrāc’a ėıāırdı dördünci göge 2b 17erdügümde18 bir ėatı āvāziitdüm anuñ heybetüden19 dükeli feriteler yüzün dütiler20Cebrāǿįl ǾAleyhi’sselām’a śordum21 ki yā aħį22 bu āvāz ne āvāzdur eyitdi yā Resūlullah23 aña Ĥaė sübĥānehū veteǾālā cehennemde24 bir ėuyu yaratdı aña25 āayyā diyü ad virdi buyurdı26 ol ėuyuyı biñ yıl ėızdurdılar ėapėara oldıbiñ yıldaħı ėız 3a durdılarėıpėızıl oldıyine buyurdı biñ yıldaħı ėızdurdılar appaā oldı daħı ol ėuyınuñiçinde bir yılan yaratdı eger anuñ aāzındanbirėatreaāudünyādeñizlerinedüdidükeliaāuolaydıolėuyuyı ėızdururlarken bir ŧa ėopdı ıdı ki ol vaėt daħı Ādem peyāamber yaradılmadı ıdı dibine daħı imdi irdi bu āvāz anuñ āvāzıdur 3b didi ĤaŜretiRasūl kimlerüñ yiridür eytdi28 yā Rasūlullah bu ėuyu ol kiinüñ yiridür29 kim Ĥaė teǾālānuñ niǾmetin yiye dünyā iine meāūl ola be vaėt namāzı ėılmaya andan soñra ĤaŜreti Resūl eytdi “Men terake’sśalāte müteǾammidenfeėadfeėad30 kefere”31 yaǾnįherkimnamāzıėaśdılaterk 4aitsekâfirolurdaħınamāzdinüñükridür32didiherkimĤaėteǾalānuñ niǾmetin yise namāz ėılsa anuñ niǾmeti artar nitekim Ĥaė celle buyurur “veleǿinekertümleeźįdenneküm” 33veherkimniǾmeteükrlemese34ol niǾmet andan alınur “veleǿin kefertüm inne aźābį le edįdün” 35 deyü buyurılmıvedaħıöylebilgilkimherkimnamāzıėılmasadįniyoėdurve daĥıĤaė subĥānehū veteǾālāMūsā 4b peyāambere asmünācātı Ŧūr Ŧaāı’nda virdi ve Đbrāhįm peyāambere münācātı mescitler36 içinde virdi ve Yūnus peyāambere münācātı balıė ėarnında virdi ve Yūsuf peyāambere Muśŧafā’ya münācāt gökler içinde virdi ve ümmetine münācāt namāz37 içinde virdi her kim namāz ėılsa Ĥaė teǾālā38 ile kelimāt itmi gibidür39 her 5a kii kim namāza girse Allāhuekber dise yaǾnį ilāhį ekber40 ben maǾśiyet41 deñizine dütümse42 sen iħrāc eyle43 daħı namāza balayupitse“eǾūźübillāhi”yaǾnįśıāındumsenTañrı’yaĤaėŧeǾālāeydür yā ėulum kimden ėorėarsın ėul eydür “mine’eyŧānirracįmi” yaǾnį ol sürüleneyŧāndan44daħıdįvlerdenyineitsebismillāhi45yaǾnįAllāhadıyla baladum “erraĥmānirraĥįmi” ancılayın Allāh ki mihribāndur daħı 5b esirgeyicidürvebaāılayıcıduryinebalayup“elĥamdülillāhi”yaǾnįükür Ŧañrı’yaĤaėiydürniceŦañrı’yaeydersinėuleydür “Rabbi’lǾālemįne”ol Ǿālemleri yaradan ve besleyen Tañrı’ya ėul eydür “erraĥmānirraĥįmi” yaǾnį raĥmet ėıl baāıla Ħālıė eydür ėandan raĥmet ėılam neyi baāılayayınėuleydür“mālikiyevmi’ddįni”yaǾnįolcezāiĥsāngüninde ėāñįolasınandaraĥmetėılveandan6auçmaāıbaāılaāılyineėuleydür “iyyākenaǾbüdü” yaǾnį sañaŧaparuz “ve iyyākene’staǾįnü” daħı senden yardım dilerüz Ħālıė eydür ne yardım dilersin ėul eydür “ihdine’śśırāŧa’lmüstaėįme”yaǾnįbiziŧogrıyolaėulaāuzla“śırāŧa’lleźįne” olkiilerüñyolınaėılavuzlakim“enǾamteǾaleyhim”niǾmetleriñianlaruñ üzerine arturduñ “āayri’l maāñūbi Ǿaleyhim” 6b bizi ol ħımı ŧutulmı kiilerden “veleññāllįn” daħı azāunlardan ėılmaāıl āmin Ħālıė eydür eyle olsunyāėulumpesimdimüǿminlermaǾlūmoldıkiFātiĥaoėumakAllāh ıla46 kelimātitmekdür ėaçan bir dünyā begiyle kelimātitseñüz sevinürsiz pes ol pādiāhlar padiāhıyla kelimātitmege niçünsevünmezsizŧāǾāte ve Ǿibādete niçün meāūl olmayasız 7a daħı bilgil kim “elĥamdülillāhi” sūresiyidiāyetdürherkimbuyidiāyetioėısaĤaėteǾālāanıyidiŧamudan āzādeyleye veñaħıöyle rivāyetiderlerkimĤaŜretiRasūlullāh’a47 Ĥaė teǾālā ėıbalından48 Fātiĥa śuresi indigü vaėt Đblįs Ǿaleyhi’llaǾne yasŧuddı riėėat idüp ziyāde aāladı mecmūǾ tevābiǾ yanına49 cemǾ olup śordılar niçün aālarsın ne oldı ki cevāb virdi kim bundan artuė ne 7b ola50 bugünMuĥammed’e Fātiĥa sūresiindiMuĥammed ümmeti oėıya51 ben anları azdurımasam gerek imdi iy müǿminler beāret olsun size her kim ki śıdėıla iħlāśıla įmān getürse daħı peyāamberi Ĥaė bilse namāz ėılsaĤaėteǾālāŧamuyılaanuñarasındayitmibiñraĥmetperdesinėılaher perdenüñaralıāıyitmibiñyıllıėyololahikāyetdeöylerivāyeteydürlerki 8a ėayśeri Rūm MuǾāviye’ye mektūb gönderdi kim Ėurǿan’da ėanėı śuredürkimandayediĥarfyokdurMuǾāviyeācizėaldıŧurdıĤaŜretiǾAlį kerrema’llāhuvecheėatınageldieytdiyaǾAlįĖurǿan’daėanėıśuredürki anda yidi ĥarf yokdur eyitdi “elĥamdülillāhi” sūresidür evvel “ŝe”dür ŧamunuñ bir adı ŝebūrdur “elĥamdü” sūresin oėıyan ŝebūrdan āzād ola ikinci “cim”dür ŧamunuñ bir adı cehennemdür “elĥamdü” sūresin 8boėıyan caĥįme girmeye üçünci “ħı”dur ŧamunuñ bir adı ħāviye’dür “elĥamdü”sūresinoėıyanħāviyeyegirmeyedördünci“zı”durŧamunuñbir adı zaėėumdur “elĥamdü” sūresin oėıyan zaėėuma girmeye beinci “ın”durŧamunuñ biradı irkdür“elĥamdü” sūresin oėıyan irke girmeye altıncı“žı”durŧamunuñbiradılažžādur“elĥamdü”sūresinoėıyanlažžāya girmeyeyidinci“fi”dürŧamunuñbiradıfirāėdur“elĥamdü”sūresinoėıyan firāėa 9a girmeye hemįe rāĥata ulaainaa’llāhuteǾālā Ĥikāyet Enes bin Mālik öyle rivāyet ider kim ĤaŜreti Resūlu’llāh śa’llāllāhu Ǿaleyhi vesellem’eśordumkiFātiĥa’nuñŝevābıneėadardurResūleydüryaEnes ben Cebrāǿįl’e śordum Cebrāǿįl Mikāǿįl’e śordı Mikāǿįl Đsrāfįl’e śordı Đsrāfįllevĥeśordılevĥėalemeśordıėalemeytdiyālevĥbenunıbilürüm52 kiĤaėteǾâlâyiriyaratdınidāgeldikim9byazyāėalembeneytdümįlāhį neyazayımnidāgeldikimyaz“elĥamdü”sūresin“Rabbi’lǾālemįni”çün yazdum bundan bir nūr śıçradı Ǿaraŧokandı iki pāre oldı bir pāresinden cemįǾ firiteleri yaraddı ve bir pāresinden sekiz cennet yaraddı yine nidā geldikimyazyāėalembeneytdümilāhįneyazayımnidāgeldikimyaz “erraĥmāni’rraĥįmi” çün yazdum benden bir nūr śıçradı Ǿara ŧokandı raĥmet deñizin 10a 10a 10a andan yaratdı müǿminler cānın śormaėiçün nidā geldiyazyāėalembeneytdümyāRabbineyazayımnidāgeldikimyaz “mālikiyevmi’ddįni”çünyazdumbendenbirnūrśıçradıǾaraŧokandıǾadli deñizinandanyaraddıkāfirlere53Ǿadlieylemekiçünyinenidāgeldikiyaz yāėalembeneytdümilāhįneyazamnidāgeldikimyaz“iyyākenaǾbüdü veiyyākene’staǾįn”üçünyazdumbundanbirnūrśıçradı10bǾaraŧoėındı tevĥįddeñizinandanyaraddıyinenidāgeldikimyazyāėalemeyitdümki ne yazayım nidā geldi ki yaz “ihdine’śśırāŧa’lmüstaėįme” çün yazdum benden bir nūr śıçradı Ǿara ŧokındı “arāban ŧahūr” andan yaratdı yine nidā geldi kim yaz yā ėalem beniytdüm ne yazayım ħiŧāb geldi kim yaz “śırāŧa’lleźįneenǾamteǾaleyhim”çünyazdumbundanbirnūrśıçradıǾara ŧokandı rızėı54 andan yaradıldı 11a onsekizbiñ Ǿālem ħalėına rızėvirmekiçünyinenidāgeldikiyazyāėalembeneytdümilāhįneyazayım nidā geldi ki yaz “āayri’l maāñūbi Ǿaleyhim” çün yazdum bundan žulimet55 śıçradı biñ yıl hevāda maǾallaė56 ŧurdı yineindi ėıyāmet güni andan yaradıldı yine nidā geldi yaz yā ėalem ben eytdüm yāRabbi ne yazayım ħiŧābı Ǿızzinden57 eridi kim yaz “vele’ññāllįne” çün yazdum bundan11bbundan58birpāreod59śıçradıbiñyılhevādamaǾallaė60ŧurdı yine indi ŧamu andan yaradıldı daħı61 “elĥamd” ün on adı vardur evvel Fātiĥatü’lKitābdurikinciÜmmü’lĖurǿān’dur üçünci SebǾa’lMeŝānį’dür dördünci Sūretü’ifā’dur biinci Esāsü’lĖurǿān’dur altıncı Temmetü’ś ŜalātdüryidinciSūretü’lKenzdürsekizinciSūretü’lMedįne’dürŧoėuzıncı Nūrdur onuncı Elĥamdü Sūresi’dür daħı bu on adın her birinde 12a bir raĥmet62 vardur63ĤaŜretiResūl śallallāhu Ǿaleyhi vesellemeevvelFātiĥa nâzil oldı namāzda oėudı anuñçün Fātiĥatü’lkitāb dirlerikinci SebǾa’l meŝānį didüklerine vechi tesmiye bu kim her rekǾatda bir okınur yidi āyetdürĤaŜretiRasūlśallā’llāhuǾaleyhivese’llemeydürĤaėteǾālābaña ikinūrvirdikimhiçbirpeyāamberevirmedievvelFātiĥaikinciSūretü’l Baėara’dur ne ėadar ki 12b Ėurǿān gönderdi hįç minnet itmedi Fātiĥa sūresi gelincek minnet eyledi nitekim Ėurǿān’da buyurur “veleėad āteynāke sebǾan mine’l meŝānį ve’lĖurǿāne’lǾažįm” 64 levĥi maĥfūzda sūretü’nNāsdirleryaǾnįbunlardimekolurvechitesmiyebukimgökler bünyādı Beytü’lMaǾmūr’65dur yirlerde bünyādı KaǾbe’dür ŧamunuñ bünyādıhāviye66düruçmaėbünyādıcennātdurvecemįǾkitāblaruñbünyādı Ėurǿān’dur ve 13a Ėurǿān’uñ bünyādı Fātiĥa’dur ĤaŜreti Rasūl sallāllāhu Ǿaleyhi vese’llem eydür Ĥaė teǾālā Tevrįd’ve Đncįl’de ve Zebūr’dahernekimźikritdise67mecmūǾıĖurǿān’durkimFātiĥa’yıśıdė ıla oėıya Đncįl’i ve Zebūr’ı ve Tevrįt’i ve Ėurǿān’ı oėımıca ŝevāb bula “elĥamdü”biĥarfdürnamāzbivaėtdürkimkibubiĥarfioėısanamāzda taėśırlıāıolsabubiĥarfĥürmetineĤaė13bteǾālāanıǾafveyleyeAllāh üç ĥarfdür üçü bie ėat sekiz ĥarf olur kim ki bu sekiz ĥarfi oėısa Tañrı teǾālāsekizuçmaėėapusınañaaçıvireRabbi’lālemįneonĥarfdüronĥarfi sekizeėatsañonsekizolurĤaėteǾālāonsekizbiñǾālemiyaratdıherkim bu on sekiz ĥarfi oėısa on sekiz biñ Ǿālem ħalėınca68 ŝevāb vire “erraĥmānirrahįm”on14aikiĥarfdüronsekizėatuñotuzĥarfolurŚırāŧ KöprüsiotuzbiñyıllıėyoldurherkimbuotuzĥarfioėısaŚırāŧ’ıyıldırım gibi giçe “māliki yevmi’ddįn”oniki ĥarfdür otuzı, oniki ėatsañ ėırėiki ĥarf olur kim ki bu ėırėiki ĥarfi oėısa ėırėiki yıl miėdārı ĤaėteǾālāya Ǿibādet69itmiçeŝevābbula“iyyākenaǾbüdü”sekizĥarfdürėırėikiye14b ėatsañ elli ĥarf olur ėıyāmet güni elli biñ yıldur70 nitekim Ėurǿān’da buyurur Ĥaė celle “ve Ǿalā fį yevmin kāne miėdāruhū ħamsįne elfe senetin”71 herkimbuelliĥarfioėısa ĤaėteǾālāanı72ėıyāmetislerinden śaėlaya “ve iyyāke ne’staǾįnü” on bir ĥarfdür elliye ėatsañ altmı bir ĥarfdür Ĥaė subĥānehū ve teǾālā altmı deñiz yaratdı bu altmı bir ĥarfi oėısaoldeñizėaŧresince15aŝevâbbula“ihdine’śśırāŧa’lmüstaėįme”on ŧoėuz ĥarfdür altmı bire ėatsañ seksen ĥarf olur her kim bu seksen ĥarfi oėısa seksen yıl oruç ŧutmıça73 ŝevāb bula “śırāŧa’lleźįne enǾamte Ǿaleyhim”onŧokuz ĥarf olurĤaėteǾālānuñŧoėsanŧoėuz adıvardur her kimbuŧoėsanŧoėuzĥarflerioėısaĤaėteǾālānuñŧoėsanŧoėuzisimlerin źikri 15bitmice74ŝevābbulayaǾnįeksüzveübhesüzehlicennetdür “āayri’lmaāñūbiǾaleyhim”onbiĥarfdürŧoėsanŧoėuzaėatsañyüzondört ĥarf olur Ėurǿān daħı yüz on dört sūredür her kim bu yüz on dört ĥarfi oėısadükeliĖurǿān’ıoėımıçaŝevābbulur“vele’ññā’llįne”onĥarfdüryüz ondördeėatsañyüzyigirmidörtolurĤaėteǾālānuñyüzyigirmidört17b biñ75artuėeksikpeyāamberyaratdıherkimFātiĥasūresinitamāmokursa evvel peyāamberler müzdince ŝevāb bula inaǿallāhu teālā ilāhį sen maĥrūm eyleme yazanı oėıyanı ve cemiǾ Müslimanları yā ilāhį yā pādiahlar pādiāhı bi ĥurmeti’nnebiyyi bi rahmetike Rabbe’lālemįn. Temmet. Dış linkler[]
hacı bektaşi veli kültürümüze yaptığı katkılar
